WHO cảnh báo nguy cơ với sức khoẻ cộng đồng
Ngày 10/3 (theo giờ địa phương), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo, hiện tượng “mưa đen” cùng các hợp chất độc hại trong không khí xuất hiện tại Iran sau các cuộc không kích nhằm vào các cơ sở dầu mỏ có thể gây ra nhiều vấn đề về hô hấp. Tổ chức này đồng thời ủng hộ khuyến cáo của giới chức Iran kêu gọi người dân hạn chế ra ngoài.
WHO cảnh báo hiện tượng “mưa đen” có thể gây ra các vấn đề sức khỏe đối với người dân Iran. Ảnh: CGTN.
Theo Cơ quan y tế của Liên hợp quốc, hiện có văn phòng tại Iran và đang phối hợp với các cơ quan chức năng địa phương trong các vấn đề y tế khẩn cấp, cho biết đã nhận được nhiều báo cáo về hiện tượng mưa chứa các hạt dầu trong tuần này. Trước đó, thủ đô Tehran chìm trong làn khói đen dày đặc sau khi một nhà máy lọc dầu bị tấn công, trong bối cảnh các cuộc không kích nhằm vào nguồn cung năng lượng trong nước của Iran tiếp tục gia tăng.
Người phát ngôn WHO Christian Lindmeier cho biết: “Hiện tượng mưa đen cùng mưa có tính axit đi kèm thực sự tiềm ẩn nguy cơ đối với người dân, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến đường hô hấp”.
Theo WHO, các cuộc tấn công đã khiến một lượng lớn các chất độc hại như hydrocarbon, oxit lưu huỳnh và các hợp chất nitơ phát tán vào khí quyển. Các nhà khoa học cảnh báo, việc hít phải hoặc tiếp xúc với khói và các hạt bụi chứa những chất này có thể gây đau đầu, kích ứng da, mắt và khó thở. Việc tiếp xúc trong thời gian dài với một số hợp chất còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư.
Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran cũng khuyến cáo người dân ở trong nhà để tránh tiếp xúc với mưa axit và các khí độc, vốn có thể gây bỏng hóa chất trên da và tổn thương nghiêm trọng đối với phổi. Các chuyên gia cho rằng, nguy cơ đặc biệt lớn đối với những nhóm dễ bị tổn thương như người mắc bệnh hô hấp, người cao tuổi và trẻ em, do hệ hô hấp nhạy cảm hơn.
Trong trường hợp tiếp xúc với mưa axit hoặc chất độc, Hội Trăng lưỡi liềm đỏ khuyến cáo người dân không chà xát vùng da bị ảnh hưởng, rửa bằng dòng nước lạnh liên tục, thay quần áo ngay lập tức và đặt quần áo đã tiếp xúc vào túi kín.
Hiện tượng “mưa đen” hình thành thế nào?
Theo Tổ chức Quan sát Xung đột và Môi trường (CEOBS) có trụ sở tại Anh, 4 cơ sở dầu mỏ lớn đã bị tấn công, gồm các kho dầu tại Karaj, Shehran, Aghdasiyeh và nhà máy lọc dầu ở Tehran. Riêng nhà máy lọc dầu tại Tehran có công suất xử lý khoảng 225.000 thùng dầu mỗi ngày.
Các vụ cháy bùng phát sau các cuộc không kích đã kéo dài nhiều ngày, khiến lượng lớn chất ô nhiễm phát tán vào bầu khí quyển và bao trùm Tehran, thành phố có gần 10 triệu dân.
Khi các nhiên liệu hóa thạch như dầu, than đá và khí đốt bị đốt cháy, quá trình này sẽ giải phóng vào không khí nhiều hợp chất độc hại như hydrocarbon, oxit nitơ, lưu huỳnh dioxide, kim loại nặng và các hạt bụi mịn.
Cuối tuần qua, một hệ thống thời tiết gây mưa xuất hiện tại một số khu vực của Iran. Khi kết hợp với các hạt ô nhiễm trong không khí, lượng mưa này đã tạo thành mưa axit và mưa độc hại, trong đó có hiện tượng “mưa đen” chứa các chất dầu.
Giáo sư kỹ thuật môi trường Charles Driscoll của Đại học Syracuse (Mỹ) cho biết, để hình thành hiện tượng “mưa đen”, nồng độ chất ô nhiễm trong không khí phải ở mức cực kỳ cao. Tổ chức CEOBS nhận định đây là một sự cố môi trường nghiêm trọng.
Hình ảnh từ Tehran cho thấy, những cột khói đen dày đặc bao trùm bầu trời thủ đô Iran. Một số người dân cho biết, trên xe cộ và mái nhà xuất hiện lớp màng dầu dày.
Các chuyên gia cũng cảnh báo tùy theo hướng gió, các chất ô nhiễm có thể bị cuốn đi và lan rộng tới những khu vực xa hơn. Ngoài ra, lượng độc tố và hóa chất phát tán có thể gây ra những tác động lâu dài đối với môi trường tại Tehran và các khu vực lân cận, bao gồm nguy cơ ô nhiễm đất, nguồn nước và làm gia tăng tình trạng ăn mòn đối với các công trình xây dựng trong thành phố.