Chiều 4/3, Bộ Xây dựng tổ chức cuộc họp về hệ thống tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật trong lĩnh vực đường sắt. Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy nhấn mạnh hệ thống đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh là giải pháp căn cơ để giảm ùn tắc giao thông, đáp ứng nhu cầu vận tải, thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển bền vững, qua đó đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của Chính phủ.
Tuy nhiên, các dự án đường sắt đô thị hiện được đầu tư từ nhiều nguồn vốn khác nhau như ODA của Nhật Bản, Trung Quốc, châu Âu hay Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) với các hình thức hợp đồng khác nhau. Do đó, hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng cho từng dự án phụ thuộc nhiều vào nhà tài trợ.
Toàn cảnh cuộc họp - Ảnh: Hiểu Đồng
Theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, để phát triển ngành công nghiệp đường sắt cần hình thành các thông số kỹ thuật dùng chung. Đường sắt là lĩnh vực có đặc thù về kỹ thuật và tổ chức vận tải nên hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật phải được nghiên cứu kỹ lưỡng. Các quy chuẩn và tiêu chuẩn cần được xây dựng theo hướng khung và mở để phù hợp với thực tế phát triển.
Thông tin thêm, Cục trưởng Cục Đường sắt Việt Nam Trần Thiện Cảnh cho hay, việc xây dựng bộ tiêu chuẩn quốc gia hoàn chỉnh đòi hỏi nguồn lực lớn, nền tảng công nghiệp vững mạnh cùng kinh nghiệm khai thác tích lũy lâu dài. Chỉ những quốc gia có ngành công nghiệp đường sắt phát triển như Nhật Bản, Đức, Pháp, Trung Quốc hay Nga mới xây dựng được hệ thống tiêu chuẩn quốc gia đầy đủ.
Qua rà soát các tuyến đường sắt đô thị đã đầu tư, nhiều yếu tố kỹ thuật có điểm chung như đường đôi, khổ đường 1.435mm, phương thức vận hành, hệ thống giám sát và điều khiển điện lực. Một số nhóm công trình và thiết bị công nghệ lõi như hệ thống thông tin tín hiệu, điều khiển, giám sát thiết bị và phòng cháy chữa cháy cũng chủ yếu áp dụng tiêu chuẩn quốc tế.
Tuy vậy, vẫn tồn tại những khác biệt về kích thước kết cấu hạ tầng, phương tiện, hệ thống tín hiệu, phương thức cấp điện cũng như quy trình vận hành và bảo dưỡng.
Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy đề nghị UBND TP. Hà Nội và UBND TP. Hồ Chí Minh lưu ý tính đặc thù của đường sắt trong quá trình điều chỉnh quy hoạch nhằm bảo đảm tính kết nối của hệ thống. Đồng thời, xây dựng các văn bản hướng dẫn quản lý chi phí và định hướng khung tiêu chuẩn kỹ thuật dùng chung cho hệ thống đường sắt đô thị.
Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng sẽ nghiên cứu ban hành khung thông số kỹ thuật chung cho hệ thống đường sắt theo đúng lộ trình đã đề ra.
Theo Quy hoạch Thủ đô và quy hoạch chung Thủ đô đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, mạng lưới đường sắt đô thị gồm 14 tuyến, có tổng chiều dài 619km và 2 tuyến monorail.
Tại TP. Hồ Chí Minh, theo đề án phát triển hệ thống đường sắt đô thị thành phố đến năm 2045 sẽ xây dựng 8 tuyến xuyên tâm và vành khuyên nối các trung tâm chính của thành phố và 7 depot; 3 tuyến xe điện mặt đất hoặc đường sắt một ray và 3 depot. Tổng chiều dài khoảng 598,5km.