Tên lửa Martlet bảo vệ bầu trời Anh
Anh đang tăng cường đáng kể năng lực phòng thủ chống thiết bị bay không người lái (UAV) thông qua hợp đồng trị giá 36 triệu bảng Anh để mua thêm hàng trăm tên lửa hạng nhẹ Martlet. Thông tin được Bộ Quốc phòng Anh và Tập đoàn Thales công bố cho biết, thương vụ trên tiếp nối thành công của dòng tên lửa đã được kiểm chứng trong thực chiến. Đồng thời củng cố mô hình phòng không nhiều lớp nhằm bảo vệ lực lượng triển khai, cơ sở hạ tầng trọng yếu, đơn vị hải quân và căn cứ không quân trước các cuộc tấn công đường không.
Với tầm bắn trên 6 km, tốc độ vượt Mach 1,5 và khả năng tích hợp cả trên hệ thống phòng không mặt đất Rapid Sentry lẫn trực thăng Wildcat của Hải quân Hoàng gia Anh, Martlet mang lại giải pháp tiêu diệt mục tiêu trực tiếp linh hoạt đối với UAV, trực thăng và nhiều loại mục tiêu cơ động khác.
Anh đang đẩy mạnh năng lực phòng không chống UAV bằng việc mua thêm hàng trăm tên lửa Martlet. Ảnh: Thales/ Bộ Quốc phòng Anh
Việc mở rộng vai trò của Martlet phản ánh xu hướng phát triển các hệ thống phòng không có khả năng mở rộng quy mô, bảo đảm tính bền vững khi quân đội phải đối phó với số lượng lớn mục tiêu trên không giá rẻ mà không làm cạn kiệt kho tên lửa đánh chặn đắt tiền.
Theo Bộ Quốc phòng Anh, không đơn thuần là hoạt động bổ sung kho dự trữ, quyết định của Anh phản ánh sự thích ứng trước những thay đổi sâu sắc trong chiến tranh hiện đại. Các căn cứ không quân, đơn vị triển khai, tàu chiến, trung tâm hậu cần và cơ sở hạ tầng của đồng minh ngày càng phải đối mặt với áp lực từ các phương tiện bay giá rẻ, bay thấp và có thể chấp nhận tổn thất lớn. Điều đó đòi hỏi các giải pháp phòng không cơ động, nhiều tầng và có hiệu quả chi phí cao.
Martlet giữ vị trí riêng biệt trong mạng lưới phòng không tầm ngắn của Anh. Tên lửa nặng khoảng 13 kg, sử dụng thân đạn đường kính 76 mm, được dẫn đường bằng chùm tia laser, có tốc độ vượt Mach 1,5 và tầm bắn hơn 6 km. Những đặc tính này cho phép lực lượng Anh phá hủy UAV, trực thăng, xuồng cao tốc, xe quân sự hạng nhẹ và nhiều mục tiêu cơ động khác trong môi trường tác chiến trên bộ, ven biển và trên biển.
Lá chắn cơ động chống UAV
Trong nhiệm vụ chống UAV, giá trị của Martlet không chỉ nằm ở tầm bắn, tốc độ hay sức công phá đầu đạn. Quan trọng hơn, mang lại lựa chọn đánh chặn phù hợp đối với các UAV.
Một trong những điểm nổi bật trong học thuyết chống UAV của Anh là việc triển khai trực thăng Leonardo AW159 Wildcat HMA2 mang tên lửa Martlet từ căn cứ RAF Akrotiri tại Cyprus. Theo ghi nhận hồi tháng 4/2026, các trực thăng Wildcat thuộc Phi đội Hải quân số 815 đã thực hiện các chuyến tuần tra theo biên đội hai chiếc, góp phần tăng cường thế trận phòng không bảo vệ lực lượng Anh tại Cyprus.
Việc bổ sung tên lửa Martlet giúp Anh nâng cao khả năng đánh chặn UAV. Ảnh: Thales
Sự kết hợp giữa Wildcat và Martlet tạo ra một lớp đánh chặn cơ động trên không. Thay vì chỉ dựa vào các bệ phóng cố định hoặc bố trí quanh mục tiêu cần bảo vệ, Anh có thể triển khai các nút cảm biến hỏa lực trên không, nhanh chóng cơ động đến khu vực xuất hiện mục tiêu, xác minh, theo dõi và đánh chặn UAV trước khi chúng tiếp cận các mục tiêu trọng yếu.
Biên đội hai trực thăng còn giúp mở rộng phạm vi giám sát, hỗ trợ lẫn nhau và tạo nhiều hướng đánh chặn khác nhau đối với các mục tiêu bay thấp. Một máy bay có thể tập trung phát hiện, nhận dạng mục tiêu, trong khi chiếc còn lại duy trì giám sát hoặc chuẩn bị khai hỏa. Điều này tạo nên lớp phòng thủ linh hoạt nằm giữa phòng không tầm ngắn mặt đất và các hệ thống phòng không hải quân tầm xa hơn.
Quyết định mở rộng mua sắm tên lửa Martlet phù hợp với những bài học rút ra từ chiến trường Ukraine và Trung Đông. Các cuộc xung đột gần đây cho thấy UAV trinh sát, UAV FPV (góc nhìn thứ nhất), đạn tuần kích và UAV cảm tử có thể tạo ra mối nguy hiểm rất lớn cho các hệ thống phòng thủ.
Các cuộc tấn công bằng UAV nhằm vào căn cứ quân sự, tuyến vận tải biển và cơ sở hạ tầng của liên quân đã cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với số lượng tên lửa đánh chặn sẵn có. Trong bối cảnh đó, Martlet được xem là giải pháp nằm giữa pháo phòng không chống UAV và các hệ thống tên lửa phòng không đắt tiền, giúp Anh có trong tay một công cụ đánh chặn chính xác, có thể triển khai linh hoạt trên cả mặt đất lẫn trực thăng.
Sự gia tăng của UAV giá rẻ đang thúc đẩy nhiều quốc gia đầu tư mạnh vào các hệ thống phòng không nhiều lớp, kết hợp radar, tác chiến điện tử và tên lửa đánh chặn nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ mục tiêu trọng yếu.