Thắp lên niềm tin nơi bản nghèo biên cương
Bản Là Si, xã Thu Lũm, tỉnh Lai Châu - cái tên nghe thôi đã gợi lên cảm giác xa xôi, cách trở với những ai đã từng biết đến. Từ trung tâm tỉnh, quãng đường hơn 300km không chỉ là khoảng cách địa lý, mà còn là hành trình thử thách ý chí của bất kỳ ai đặt chân tới.
Giữa những ngày tháng 3, chúng tôi lên đường khi trời mờ sáng, đến Đồn Biên phòng Thu Lũm trời đã ngả chiều. Háo hức vì nghe nói buổi tối bà con trong bản được chiếu phim vì mới có điện lưới quốc gia, chúng tôi quyết tâm vào bản. Từ trung tâm xã vào bản phải mất tới gần 70km với những cung đường quanh co, dốc dựng, nhiều đoạn chỉ vừa một chiếc ô tô len lỏi giữa núi rừng hun hút. Tới nơi, trời đặc quánh bóng tối, chiếc xe của Đồn Biên phòng Thu Lũm phải dừng lại giữa rừng già vì đường phía trước quá nhỏ, xe không thể đi tiếp.
Ánh sáng điện lưới quốc gia thắp lên niềm hy vọng cho bà con đồng bào La Hủ, bản Là Si, xã Thu Lũm.
Ánh sáng từ chiếc đèn pin le lói từ xa, anh Khoàng Ló Giá, Đội trưởng vận động quần chúng Bộ đội Biên phòng Thu Lũm, tỉnh Lai Châu cùng đồng đội ra đón chúng tôi. Anh cười hiền, giọng ấm áp:
“Đường vào bản giờ đỡ hơn trước nhiều rồi đấy. Trước kia còn không có đường đâu, toàn đi men rừng thôi”.
Chúng tôi đi bộ thêm một đoạn. Và rồi, giữa màn đêm đặc quánh của núi rừng, những đốm sáng nhỏ vàng ấm hiện ra. Điện đã về với bản! Trước mắt chúng tôi là những mái nhà đơn sơ và ánh sáng, thứ ánh sáng mà trước đây, người dân bản Là Si chưa từng biết và mơ ước đến. Khoảnh khắc đó như vừa chạm vào một bước ngoặt của thời gian.
Bản Là Si có 20 hộ, 107 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc La Hủ - một trong những cộng đồng còn nhiều khó khăn nhất vùng biên. Không sóng điện thoại, không internet, không xe máy… cuộc sống gần như tách biệt với bên ngoài. Trong ký ức của người dân nơi đây, bóng tối còn là biểu tượng của nghèo khó, lạc hậu, của những tháng ngày du canh, du cư, bấp bênh nơi núi rừng.
Và rồi, ánh sáng đã đến. Ánh điện thắp lên hy vọng cho cuộc sống bắt đầu đổi thay.
Bộ đội Biên phòng Thu Lũm chiếu phim phục vụ bà con đồng bào La Hủ, bản Là Si.
Trong ánh điện mới được thắp lên, chúng tôi gặp anh Pờ Hu Lô. Gương mặt rám nắng của anh như sáng lên bởi niềm vui giản dị mà sâu sắc: “Bà con chưa bao giờ được đón ánh sáng điện và sự hạnh phúc như thế này. Có điện, mọi thứ tiện lợi đủ bề, chúng tôi có ánh sáng để bữa ăn ngon hơn, con cái có điều kiện đến trường. Đi rừng về muộn cũng có thể làm thêm việc buổi tối, bản không còn chìm trong đêm tối của sự muộn phiền”. Anh chia sẻ.
Theo thông tin từ ngành điện lực Lai Châu, bản Là Si chính thức được đóng điện vào ngày 9/2/2026, với hệ thống gồm 1 trạm biến áp 50kVA, hơn 6km đường dây trung áp và gần 1km đường dây hạ áp, cấp điện cho 18 hộ dân. Con số tuy không phải là lớn nhưng đầy ý nghĩa và phía sau đó là cả một hành trình dài đầy gian nan.
Niềm vui có điện lan tỏa khắp bản. Trưởng bản Lỳ Nhù Xề vừa từ rừng trở về, không giấu được sự xúc động. Với anh, ánh điện không chỉ là tiện nghi, mà còn là minh chứng cho sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, của chính quyền và các lực lượng nơi biên cương. “Người già, trẻ nhỏ ai cũng vui. Bộ đội biên phòng về ở cùng bà con, hướng dẫn làm ăn. Có điện rồi, bà con bắt đầu biết trồng rau, làm nương… cuộc sống tốt hơn trước rất nhiều”. Anh bồi hồi tâm sự.
Trên những con đường gian nan vào bản Là Si, điện lưới quốc gia đã đến với bà con đồng bào La Hủ.
Những bước chân không mỏi
Ít ai biết rằng, để có được “ánh sáng” của cuộc sống hôm nay nơi bản nghèo, những người thợ điện, những người lính biên phòng nơi biên cương đã phải trải qua một hành trình có thể được xem như “kỳ tích”.
Những ngày đầu đã cách đây hàng chục năm khi người dân còn sống rải rác trên núi, chưa có nhà cửa kiên cố, chính những người lính đã cùng nhau phát cây, mở lối, vận chuyển từng bao xi măng, tấm tôn vượt suối, băng rừng để dựng nên những mái nhà đầu tiên. Không quản ngại nắng mưa, họ “ba bám, bốn cùng” với dân – cùng ăn, cùng ở, cùng nói tiếng dân tộc và cùng làm để bà con dần từ bỏ tập quán du canh, du cư, yên tâm định cư lâu dài.
Bộ đội Biên phòng Đồn Thu Lũm hướng dẫn bà con đồng bào La Hủ, bản Là Si thay đổi thói quen canh tác.
Khi cuộc sống đã dần ổn định, các anh lại trở thành những “người thầy” đặc biệt. Anh Khoàng Ló Giá, Đội trưởng vận động quần chúng Đồn Biên Phòng Thu Lũm - người trực tiếp ăn, ở cùng bà con, bảm bản, dạy dân thay đổi thói quen canh tác chia sẻ với chúng tôi: “Tối đến, khi bản làng vừa có điện, những buổi chiếu phim lưu động được tổ chức. Bằng cách tuyên truyền trực quan, gần gũi, kết hợp tiếng phổ thông và tiếng địa phương, giúp bà con dần hiểu, dần thay đổi nhận thức, biết làm kinh tế, biết giữ gìn an ninh trật tự nơi biên giới...”
Không dừng lại ở đó, những người lính còn kiên trì vận động, hỗ trợ bà con phát triển sinh kế, hướng dẫn trồng rau, nuôi gà, từng bước cải thiện bữa ăn, nâng cao đời sống. Đặc biệt, hình ảnh các chiến sĩ lặng lẽ đưa đón trẻ em đến trường đã trở nên quen thuộc, góp phần gieo những “con chữ” cho bản. Những việc làm giản dị nhưng bền bỉ ấy đã góp phần thắp lên niềm tin, giúp bản Là Si không chỉ có ánh điện, mà còn có ánh sáng của tri thức và hy vọng.
Cán bộ điện lực khu vực Thu Lũm thuộc Đội Quản lý Điện lực Bum Tở hướng dẫn bà con cách sử dụng điện an toàn.
Chính trị viên, Phó Đồn Biên phòng Thu Lũm Tẩn Lở Tông cho biết: “Xuất phát từ công tác vận động quần chúng của bộ đội biên phòng, với nhiều biện pháp tuyên truyền, đặc biệt từ khi bản Là Si có điện, đơn vị đã triển khai bằng hình thức trực quan, chiếu phim để bà con dễ quan sát, từ đó giúp bà nhận thức về pháp luật tốt hơn”.
Anh Nguyễn Văn Điệp, công nhân quản lý điện khu vực Thu Lũm thuộc Đội Quản lý Điện lực Bum Tở nhớ lại những ngày đầu triển khai dự án với không ít gian truân. Địa hình hiểm trở, đường sá xa xôi, không sóng điện thoại khiến việc liên lạc và vận chuyển vật tư gặp vô vàn khó khăn. Việc đưa thiết bị vào bản mất gần một tháng. Mỗi trận mưa xuống, đất đá lại sạt lở, đường bị vùi lấp, anh em phải san gạt lại từ đầu. Có những đoạn phải cải tạo đường, mở lối từng mét một. Thời gian hoàn thành công trình kéo dài khoảng 7 tháng, một khoảng thời gian không dài với đồng bằng, nhưng là cả một thử thách quá lớn nơi biên giới.
Những ngày ở rừng, họ dựng lán tạm, ăn ở trong điều kiện thiếu thốn. Ruồi vàng đốt, bệnh tật, thiếu lương thực… có lúc tưởng chừng không thể tiếp tục. Có người bị thương, vết thương mưng mủ, nhưng vẫn cố gắng bám trụ. “Có hôm phải đi hơn 10km mới bắt được sóng điện thoại để liên lạc. Việc vận chuyển, điều phối đều rất khó khăn”. Anh Điệp chia sẻ.
Phóng viên Báo Công Thương thực tế tại bản Là Si, xã Thu Lũm.
Thế nhưng, chính ý chí quyết tâm mang ánh sáng đến cho bà con đã giúp họ vượt qua tất cả. Và rồi những ngày tháng 2/2026, khi dòng điện đầu tiên thắp sáng bản Là Si, mọi vất vả dường như được đền đáp. Niềm vui không chỉ của người dân, mà còn của những người thợ điện đã góp sức làm nên điều kỳ diệu ấy.
Một đêm ở lại bản Là Si, cùng ăn bữa cơm muộn rau rừng trộn muối với bà con, chúng tôi cảm nhận rõ hơn những đổi thay đang từng ngày hiện hữu.
Không còn là bản làng chìm trong bóng tối, không còn là sự biệt lập hoàn toàn với thế giới bên ngoài dù phía trước vẫn còn nhiều khó khăn. Thiếu đất sản xuất, giao thông chưa thuận lợi, không có sóng điện thoại… Dẫu vậy, ánh điện đã thắp lên niềm tin. Niềm tin rằng, với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, chính quyền địa phương, lực lượng biên phòng và ngành điện..., cuộc sống của bà con sẽ tiếp tục được cải thiện. Niềm tin rằng những đứa trẻ nơi đây sẽ có điều kiện học hành tốt hơn, những tập quán lạc hậu dần được thay thế bằng cách làm ăn mới...
Rời bản Là Si khi trời xế nắng, chúng tôi mang theo không chỉ là niềm vui mà còn những trăn trở. Được biết, tỉnh Lai Châu đang xây dựng Đề án phát triển kinh tế vùng dân tộc Mảng, La Hủ giai đoạn 2026-2030. Nếu được sớm triển khai, đó sẽ là bước tiếp nối để ánh sáng hôm nay không chỉ dừng lại ở điện lưới, mà còn lan tỏa thành ánh sáng của sự phát triển bền vững. Và hành trình ấy không chỉ là câu chuyện của một bản làng, mà là minh chứng cho ý chí, sự bền bỉ và khát vọng đưa những vùng đất xa xôi nhất tiến gần hơn với nhịp phát triển chung của đất nước.