Thay mặt Cơ quan chủ trì soạn thảo, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cảm ơn các ý kiến tâm huyết và trách nhiệm của các đại biểu Quốc hội tại hội trường và tổ. Theo Bộ trưởng, các đại biểu cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện hai luật: Luật Luật sư (sửa đổi) và Luật Con nuôi (sửa đổi) cũng như định hướng, mục tiêu và nội dung chính của hai dự thảo.
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nêu rõ, cơ quan soạn thảo sẽ phối hợp với Thường trực Ủy ban Tư pháp để tiếp thu, giải trình đầy đủ, báo cáo Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước khi trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp này.
Chiều 2/11, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng giải trình các vấn đề đại biểu quan tâm.
Chuẩn hóa kỳ thi quốc gia để nâng chất lượng luật sư
Liên quan đến tiêu chuẩn đầu vào của luật sư, còn ý kiến khác nhau về việc: Có chấp nhận bằng thạc sĩ, tiến sĩ? Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng thông tin, dự thảo đã được chỉnh lý tại khoản 2 Điều 7 theo hướng chỉ áp dụng ngoại lệ, có điều kiện, với người có văn bằng sau đại học ngành luật ở các quốc gia không đào tạo cử nhân luật theo mô hình của Việt Nam.
Để bảo đảm chất lượng, theo Bộ trưởng, nhóm này không được miễn giảm các điều kiện mà phải học đủ 12 tháng đào tạo nghề, 12 tháng tập sự và đạt kỳ thi quốc gia luật sư như luật sư trong nước.
Về tập sự hành nghề luật sư, Bộ trưởng cho rằng, ý kiến để luật sư tập sự cùng luật sư hướng dẫn tham gia một số hoạt động tố tụng là xác đáng, nhưng phải đồng bộ với các luật tố tụng.
Bộ Tư pháp đang phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân tối cao hoàn thiện dự thảo sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự. Nội dung chưa quy định được ngay trong luật sẽ được nghiên cứu giao các cơ quan, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và các cơ quan tố tụng hướng dẫn.
Về kỳ thi quốc gia luật sư, Bộ trưởng Bộ Tư pháp nhấn mạnh, đây là nội dung thể chế hoá Nghị quyết 27-NQ/TW và Kết luận 69-KL/TW của Bộ Chính trị để nâng cao chất lượng luật sư. Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp, cơ chế này khác hẳn việc kiểm tra kết quả tập sự do Liên đoàn Luật sư Việt Nam tiến hành hiện nay. Kỳ thi chuyển từ kiểm tra kết quả tập sự sang đánh giá toàn diện ở tầm quốc gia, đồng thời xóa bỏ tình trạng cắt khúc, giảm quy trình từ 4 bước xuống 2 bước và gắn với việc cấp chứng chỉ hành nghề.
Cách làm này đồng bộ với việc bổ nhiệm các chức danh tư pháp như: thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên, chấp hành viên, vốn đều thông qua thi tuyển.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp thông tin: Dự thảo xác định rõ tổ chức luật sư là tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Theo Bộ trưởng, dự thảo còn quy định 7 nhóm nhiệm vụ, quyền hạn của tổ chức luật sư tại Điều 28 và Điều 31, như giám sát luật sư từ khi bắt đầu đến khi kết thúc hành nghề, kỷ luật nội bộ, hỗ trợ chuyển đổi số, xúc tiến thị trường pháp lý.
Với vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, theo Bộ trưởng, dự thảo xác định rõ tổ chức luật sư là tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại các Điều 5, 27 và 28. Khoản 4 Điều 5 dự thảo luật quy định, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giám sát việc thực hiện nhiệm vụ của tổ chức luật sư và phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước.
"Các tổ chức xã hội - nghề nghiệp luật sư phải báo cáo Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về đề án đại hội, nhân sự trước kỳ đại hội...", Bộ trưởng nêu.
Đảm bảo công khai, minh bạch các quy định về nuôi con nuôi
Đối với Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), về điều kiện trẻ em được nhận làm con nuôi, một số đại biểu đề nghị rà soát bổ sung nhóm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt mà cha mẹ không đủ điều kiện nuôi dưỡng, Bộ trưởng cho rằng, khoản 1 Điều 13 của dự thảo đã bao quát các trường hợp này.
Theo Luật Trẻ em năm 2016 và Nghị định 56/2017 của Chính phủ, trẻ em có cả cha và mẹ không còn khả năng chăm sóc, nuôi dưỡng được xác định là trẻ em không nơi nương tựa, cần áp dụng biện pháp chăm sóc thay thế.
Về việc hỗ trợ bù đắp chi phí cho cơ sở nuôi dưỡng, Bộ trưởng khẳng định, không phải quy định mới mà kế thừa luật hiện hành. Công ước Hà Nội năm 1993 về hợp tác nuôi con nuôi quốc tế cho phép bù đắp chi phí thực tế phát sinh, từ khi tiếp nhận trẻ đến khi giới thiệu, nhưng cấm thu lợi bất chính.
Đối với một số ý kiến đại biểu nêu liên quan đến Điều 14 (điều kiện của người nhận con nuôi), Điều 26 (thừa kế), Điều 16 (thẩm quyền quyết định nuôi con nuôi) và Điều 11 (cơ sở dữ liệu), cơ quan soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu và thể hiện rõ hơn. Bộ trưởng cũng thông tin thêm, theo khoản 2 Điều 24, người đã hưởng lương ngân sách nhà nước sẽ không nhận thêm thù lao từ ngân sách khi làm công tác xã hội về nuôi con nuôi.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp nhấn mạnh, cơ quan soạn thảo cam kết tập hợp đầy đủ các ý kiến, nghiên cứu tiếp thu thấu đáo, phối hợp với Ủy ban Tư pháp báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội để trình Quốc hội thông qua hai dự án luật bảo đảm chất lượng.