Chợ phiên: “Cửa ngõ” để nông sản miền núi Đà Nẵng vươn tìm thị trường

Kết nối vùng nguyên liệu với thị trường tiêu dùng

Dược liệu, mật ong rừng, rau củ bản địa, sản phẩm chế biến từ lâm sản phụ,… rất nhiều nông sản từ miền núi Đà Nẵng được đánh giá có lợi thế tự nhiên riêng biệt, tuy nhưng vẫn thiếu cơ hội xuất hiện trên thị trường. Do khoảng cách địa lý, quy mô sản xuất nhỏ và phần lớn vẫn lưu thông qua các kênh thu mua truyền thống, phụ thuộc thương lái.

Trong bối cảnh đó, nhiều địa phương đã bắt đầu xây dựng mô hình chợ phiên như một cách đưa hoạt động thương mại trở về ngay vùng nguyên liệu, nơi người bán và người mua có thể tiếp cận nhau trực tiếp.

Đầu tháng 4, tại xã Trà Linh, chợ phiên Trà Linh lần đầu tiên được tổ chức đã thu hút hơn 3.000 lượt người dân và du khách tham gia. Hơn 20 gian hàng giới thiệu các sản phẩm đặc trưng như sâm Ngọc Linh, sâm 7 lá một hoa, giảo cổ lam, chè dây, mật ong rừng… cùng nhiều sản phẩm thủ công truyền thống của đồng bào địa phương.

Lãnh đạo UBND xã Trà Linh đánh giá, việc tổ chức chợ phiên không chỉ đơn thuần là tạo ra nơi mua bán, mà hướng đến xây dựng nó trở thành điểm gặp gỡ giữa hộ dân với doanh nghiệp thu mua, với những đơn vị tìm kiếm nguồn hàng, từ đó mở rộng hơn nữa sinh kế cho người dân.

Chị Nguyễn Thị Hinh (trú tại xã Trà Linh), hộ kinh doanh đã tham gia liên tục 3 phiên chợ Trà Linh cho rằng, mô hình này giúp những hộ kinh doanh nhỏ, lẻ bước đầu làm quen được với thị trường, học cách buôn bán và tiếp nhận phản ánh từ khách hàng.

“Trước đây, nhiều sản phẩm của bà con chỉ quanh quẩn trong xã hoặc bán cho người quen. Khi tham gia phiên chợ, chúng tôi gặp được khách hàng ở nhiều nơi khác nhau, có người mua về dùng, có người hỏi để mua rồi bán lại. Có những khách sau khi biết sản phẩm đã xin số liên lạc để sau có thể liên hệ trực tiếp mua. Điều đó giúp mình hiểu rằng thị trường lớn hơn rất nhiều so với những gì mình hình dung”, chị Hinh chia sẻ.

Bên cạnh đó, không gian giao thương này cũng được nhìn nhận là điểm đến tìm kiếm nguồn cung của nhiều thương lái miền xuôi.

Một số đơn vị phân phối nông sản tại khu vực trung tâm Đà Nẵng, Hội An hay Tam Kỳ thường xuyên tham gia các phiên chợ để khảo sát và tìm kiếm nguồn hàng mới. Điều này giúp hình thành các kết nối thương mại ngay từ nơi sản xuất, thay vì phải qua nhiều tầng nấc trung gian.

Theo ông Trịnh Minh Hải, Chủ tịch UBND xã Trà Linh nhận định, chợ phiên đang phát huy vai trò như một kênh thử nghiệm thị trường đối với nông sản bản địa trước khi mở rộng quy mô tiêu thụ.

“Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp ngày càng gắn với thị trường, việc duy trì các không gian giao thương trực tiếp có ý nghĩa rất lớn. Qua từng phiên chợ, chúng tôi quan sát sản phẩm nào được thị trường đón nhận, sản phẩm nào cần hoàn thiện thêm. Đây cũng là cơ sở để địa phương định hướng người dân đầu tư sản xuất phù hợp với nhu cầu thực tế thay vì làm theo thói quen”, ông Hải cho biết.

Mở lối giao thương cho nông sản miền núi

Từ đầu năm đến nay, Đà Nẵng liên tục triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại gắn với sản phẩm nông nghiệp địa phương thông qua nhiều mô hình chợ phiên, hội chợ và không gian giới thiệu sản phẩm OCOP.

Mới đây nhất, phiên chợ quê Hòa Vang được tổ chức tại khu vực chợ Túy Loan (xã Hòa Vang) đã quy tụ hơn 200 mặt hàng từ các hợp tác xã, doanh nghiệp, hộ sản xuất và chủ thể OCOP trên địa bàn thành phố. Đặc biệt, nhiều địa phương vùng núi tiêu biểu như Hùng Sơn, Sông Vàng, Việt An, La ê... đã tích cực hưởng ứng với các sản phẩm đặc trưng núi rừng mang về phiên chợ.

Ông Lê Phú Nguyện, Chủ tịch UBND xã Hòa Vang cho biết, phiên chợ quê Hòa Vang là một trong những định hướng xúc tiến của thành phố.

“Lần này có sự tham gia của các địa phương miền núi không chỉ làm phong phú thêm không gian trưng bày mà còn hướng đến kết nối vùng, thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm vùng cao, tạo điều kiện để nông sản nơi đầu nguồn được nhiều người biết đến hơn. Từ đó góp phần thúc đẩy kinh tế chung của toàn thành phố”, Chủ tịch UBND xã Hòa Vang trao đổi với phóng viên Báo Công Thương.

Chuẩn bị hàng hóa từ sáng sớm, vượt hơn 40km để mang từng món sản vật của đồng bào quê mình đến với phiên chợ quê Hòa Vang, chị Đinh Thị Nghĩa (trú thôn Ca Dông, xã Sông Vàng) bày tỏ rằng, tham gia nhiều phiên chợ, gặp gỡ nhiều khách hàng cũng mở ra nhiều cơ hội hơn nông sản địa phương.

“Khi đã mang sản phẩm đến đây, ai cũng kỳ vọng sẽ quảng bá được đến nhiều người, tiêu thụ được nhiều hàng hóa, đặc biệt đối với một địa phương như mình. Ở đây mình gặp được những tệp khách hàng đa dạng hơn, quy mô lớn hơn, sản phẩm có cơ hội đi xa hơn. Điều đó khác với việc bán lẻ tại địa phương, chỉ trong vùng với nhau biết đến thôi”, chị Nghĩa thông tin.

Tuy nhiên, chị cũng bày tỏ, dẫu biết đi xa, đi nhiều sẽ có được cơ hội, thị trường tiêu thụ mạnh mẽ hơn nhưng rào cản về vấn đề giao thông, khoảng cách địa lý vẫn khiến nhiều hộ kinh doanh như chị đắn đo.

“Để đưa được hàng hóa từ Trà Vân xuống đến Hội An phải trải qua 2 lần vận chuyển hơn 100km, thời gian rất lâu. Nhưng địa phương đã khuyến khích và mình cũng biết được nếu xuống xuôi thì hàng hóa sẽ có cơ hội bán chạy hơn, nên cũng dành tâm huyết vào đó, cố gắng chuẩn bị sản phẩm tươi, đóng gói kỹ càng, bắt mắt để giới thiệu đến mọi người”, chị Đỗ Đức Hạnh (trú tại xã Trà Vân) chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương tại chợ phiên bản địa Tân Thành (phường Hội An Tây) trước đó.

Theo bà Vũ Thị Bích Hậu, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Đà Nẵng, việc đưa nông sản miền núi tham gia thường xuyên vào các không gian giao thương của thành phố không chỉ nhằm giải quyết đầu ra trước mắt, điều quan trọng hơn là tạo cơ hội để sản phẩm được thị trường nhận diện.

“Khi người tiêu dùng biết đến sản phẩm, doanh nghiệp biết đến vùng nguyên liệu và các đơn vị phân phối biết đến năng lực cung ứng của địa phương, cơ hội hình thành các liên kết thương mại bền vững sẽ cao hơn. Đây là nền tảng để nông sản miền núi từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị”, bà Hậu nhận định.