75 năm hình thành và phát triển của ngành Công Thương là hành trình gắn liền với những bước chuyển lớn của đất nước, từ kháng chiến, tái thiết, đổi mới đến hội nhập kinh tế quốc tế. Trong dòng chảy ấy, báo chí ngành Công Thương không chỉ làm nhiệm vụ tuyên truyền chính sách, phản ánh hơi thở thị trường, mà còn lưu giữ ký ức của nhiều thế hệ cán bộ, doanh nghiệp và người lao động đã góp phần dựng xây nền kinh tế đất nước.
Nhân dịp kỷ niệm 75 năm truyền thống ngành Công Thương Việt Nam, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Hữu Quý, nguyên Tổng Biên tập Báo Công Thương, xoay quanh những dấu ấn nổi bật của ngành qua nhiều giai đoạn lịch sử, vai trò của công tác truyền thông trong việc gìn giữ và lan tỏa các giá trị truyền thống, cũng như vị thế của Báo Công Thương trong hành trình đồng hành cùng sự phát triển của ngành.
- Thưa ông, nhìn lại chặng đường 75 năm xây dựng và phát triển của ngành Công Thương Việt Nam, theo ông đâu là những dấu ấn nổi bật nhất đã làm nên truyền thống vẻ vang của ngành?
Ông Nguyễn Hữu Quý: Theo tôi, nhìn lại chặng đường 75 năm xây dựng và phát triển, dấu ấn nổi bật nhất của ngành Công Thương chính là sự đồng hành bền bỉ với từng giai đoạn lịch sử của đất nước.
Trong kháng chiến, ngành đã góp phần bảo đảm nguồn lực vật chất, hàng hóa, hậu cần cho tiền tuyến và đời sống nhân dân. Bước vào thời kỳ xây dựng đất nước, ngành Công Thương tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong phát triển công nghiệp, thương mại, lưu thông hàng hóa, bảo đảm cung cầu những mặt hàng thiết yếu.
Đặc biệt, trong công cuộc Đổi mới và hội nhập quốc tế, ngành Công Thương đã có những đóng góp rất quan trọng vào quá trình mở cửa thị trường, phát triển xuất nhập khẩu, thu hút đầu tư, hình thành các ngành công nghiệp chủ lực, đồng thời đưa hàng hóa Việt Nam vươn ra thế giới. Kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng mạnh, thị trường ngày càng mở rộng, năng lực sản xuất công nghiệp và thương mại trong nước có bước phát triển vượt bậc.
Một dấu ấn khác rất đáng nói là ngành luôn có mặt ở những thời điểm khó khăn: từ bảo đảm năng lượng, bình ổn thị trường, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, đến hỗ trợ doanh nghiệp trong những giai đoạn biến động như khủng hoảng kinh tế hay đại dịch. Điều đó cho thấy truyền thống của ngành không chỉ nằm ở thành tích tăng trưởng, mà còn ở tinh thần trách nhiệm, sự chủ động và khả năng thích ứng trước yêu cầu của đất nước.
Có thể nói, truyền thống vẻ vang của ngành Công Thương được làm nên từ ba yếu tố: gắn bó với sản xuất và đời sống nhân dân, tiên phong trong hội nhập kinh tế, và luôn giữ vai trò trụ cột trong bảo đảm ổn định, phát triển của nền kinh tế quốc gia.
- Ông đánh giá như thế nào về hiệu quả của công tác truyền thông trong việc gìn giữ, lan tỏa và làm nổi bật những giá trị truyền thống của ngành Công Thương suốt nhiều thập kỷ qua?
Ông Nguyễn Hữu Quý: Theo tôi, công tác truyền thông đã có vai trò rất quan trọng trong việc gìn giữ và lan tỏa những giá trị truyền thống của ngành Công Thương. Bởi truyền thống nếu chỉ nằm trong các báo cáo, tư liệu lưu trữ thì chưa đủ; truyền thống phải được kể lại, được làm sống động bằng những câu chuyện, con người và sự kiện cụ thể.
Trong nhiều thập kỷ qua, báo chí và truyền thông ngành Công Thương đã góp phần ghi lại khá đầy đủ những chặng đường phát triển của ngành: từ thời kỳ khôi phục sản xuất, bảo đảm lưu thông hàng hóa, đến giai đoạn Đổi mới, hội nhập, phát triển công nghiệp, thương mại và xuất khẩu. Qua đó, công chúng thấy được ngành Công Thương không phải là một khái niệm trừu tượng, mà gắn rất cụ thể với điện, xăng dầu, hàng hóa thiết yếu, thị trường, doanh nghiệp, việc làm và đời sống hằng ngày của người dân.
Điểm đáng ghi nhận là truyền thông đã làm nổi bật được tinh thần trách nhiệm, sự bền bỉ và tính thích ứng của ngành trước những biến động lớn. Nhiều thế hệ cán bộ, công chức, người lao động trong ngành đã được phản ánh như những nhân tố thầm lặng nhưng có đóng góp thiết thực cho sự phát triển kinh tế đất nước.
Tuy nhiên, tôi cũng cho rằng trong bối cảnh truyền thông hiện nay, việc lan tỏa giá trị truyền thống cần được đổi mới mạnh mẽ hơn. Không chỉ tuyên truyền theo dịp kỷ niệm, mà phải kể câu chuyện ngành Công Thương bằng ngôn ngữ hiện đại hơn, gần gũi hơn, đa nền tảng hơn; đặc biệt là hướng tới thế hệ trẻ, doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Nói một cách ngắn gọn, công tác truyền thông đã làm tốt vai trò lưu giữ ký ức, khẳng định đóng góp và bồi đắp niềm tự hào của ngành. Nhưng trong giai đoạn mới, nhiệm vụ đặt ra là phải biến truyền thống ấy thành nguồn cảm hứng phát triển, thành động lực đổi mới và hành động cụ thể cho hôm nay và mai sau.
Ông Nguyễn Hữu Quý, nguyên Tổng Biên tập Báo Công Thương.
- Ông đánh giá như thế nào về vai trò và vị thế của Báo Công Thương trong công tác tuyên truyền, đồng hành cùng sự phát triển của ngành Công Thương trong những năm vừa qua?
Theo tôi, Báo Công Thương có một vị trí rất đặc biệt trong hệ thống truyền thông của ngành. Đây không chỉ là cơ quan báo chí phản ánh hoạt động của Bộ Công Thương, mà còn là cầu nối giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, thị trường và người dân.
Trong những năm vừa qua, Báo Công Thương đã làm khá tốt vai trò tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và của ngành Công Thương; đồng thời phản ánh kịp thời các vấn đề lớn của nền kinh tế như sản xuất công nghiệp, xuất nhập khẩu, thị trường trong nước, thương mại điện tử, hội nhập kinh tế quốc tế, năng lượng, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, phòng chống buôn lậu và gian lận thương mại.
Điểm đáng ghi nhận là Báo Công Thương không chỉ đưa tin đa chiều, mà ngày càng thể hiện rõ vai trò đồng hành, phân tích, lý giải chính sách, giúp doanh nghiệp và người dân hiểu đúng hơn về các quyết sách của ngành. Với một lĩnh vực rộng, phức tạp và tác động trực tiếp đến đời sống như Công Thương, vai trò này rất quan trọng.
Tôi cũng đánh giá cao việc Báo Công Thương đã từng bước đổi mới phương thức truyền thông, phát triển báo điện tử, mở rộng các tuyến nội dung chuyên sâu, tăng tính thời sự và tương tác. Điều đó giúp tiếng nói của ngành đến gần hơn với công chúng, đặc biệt trong bối cảnh thông tin trên không gian mạng thay đổi rất nhanh.
Có thể nói, vị thế của Báo Công Thương được tạo dựng từ sự am hiểu ngành, bám sát thực tiễn, giữ được tính chính thống nhưng vẫn nỗ lực đổi mới. Trong thời gian tới, Báo Công Thương cần tiếp tục phát huy vai trò là một kênh truyền thông chính sách tin cậy, đồng thời trở thành diễn đàn chuyên sâu hơn của cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và người tiêu dùng trong lĩnh vực Công Thương.
Nhân dịp kỷ niệm 75 năm ngành Công Thương, ông muốn gửi gắm điều gì tới thế hệ cán bộ, phóng viên, biên tập viên trẻ đang tiếp nối truyền thống của báo chí ngành?
Nhân dịp kỷ niệm 75 năm ngành Công Thương, tôi muốn gửi gắm tới các cán bộ, phóng viên, biên tập viên trẻ của báo chí ngành trước hết là niềm tự hào và ý thức trách nhiệm.
Tự hào vì phóng viên, biên tập viên đang tiếp nối một dòng chảy báo chí gắn bó rất mật thiết với sự phát triển của một ngành kinh tế quan trọng của đất nước. Nhưng đi cùng với tự hào phải là trách nhiệm: trách nhiệm viết đúng, viết trúng, viết có ích; trách nhiệm bảo vệ sự thật, lan tỏa chính sách đúng đắn, đồng hành với doanh nghiệp và người dân.
Làm báo trong lĩnh vực Công Thương không dễ. Đây là lĩnh vực rộng, nhiều vấn đề chuyên sâu, liên quan trực tiếp đến sản xuất, thị trường, năng lượng, xuất nhập khẩu, hội nhập quốc tế và đời sống hằng ngày. Vì vậy, người làm báo trẻ không chỉ cần nhanh nhạy với thông tin, mà còn phải chịu khó học hỏi, tích lũy kiến thức kinh tế, hiểu chính sách, hiểu doanh nghiệp và hiểu đời sống.
Tôi cũng mong các phóng viên trẻ giữ được bản lĩnh nghề nghiệp trong môi trường truyền thông thay đổi rất nhanh hiện nay. Công nghệ có thể thay đổi cách làm báo, nhưng những giá trị cốt lõi của nghề báo thì không thay đổi: trung thực, khách quan, nhân văn, có trách nhiệm xã hội và luôn đặt lợi ích quốc gia, lợi ích nhân dân lên trên hết.
Thế hệ đi trước đã góp phần tạo dựng nền tảng và truyền thống. Thế hệ trẻ hôm nay có sứ mệnh làm cho truyền thống ấy tiếp tục sống động trong thời đại số - bằng những tác phẩm chất lượng, bằng tinh thần đổi mới, và bằng khát vọng đóng góp cho sự phát triển của ngành Công Thương cũng như đất nước.
Xin chân thành cảm ơn những chia sẻ của ông!