Chính sách nhân văn, kịp thời
Chiều 10/4/2026, tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Đại biểu Bùi Xuân Hải - đoàn Hải Phòng.
Nhất trí với dự thảo Nghị quyết, đại biểu Bùi Xuân Hải - đoàn Hải Phòng cho rằng, các doanh nghiệp và người dân sẽ rất vui mừng khi ban hành Nghị quyết này. Mặc dù, giảm nguồn thu ngân sách, nhưng những lợi ích sẽ được san sẻ cho các doanh nghiệp và người dân vì lợi ích quốc gia, dân tộc lớn hơn.
Tuy nhiên, để bảo đảm tính linh hoạt của việc áp dụng Nghị quyết này và việc áp dụng 3 sắc thuế, đại biểu Bùi Xuân Hải đề nghị bổ sung vào khoản 2, Điều 4 về việc Quốc hội giao cho Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định cá biệt để điều chỉnh rút ngắn hoặc kéo dài hiệu lực của Nghị quyết này hoặc từng loại thuế được quy định tại Điều 1, Điều 2 và Điều 3 của Nghị quyết.
Theo đại biểu Bùi Xuân Hải, với diễn biến như hiện nay thì chưa thể xác định được trong tương lai mấy tháng nữa, tình hình quốc tế sẽ ra sao, tình hình xăng dầu sẽ ra sao? Do đó, để bảo đảm tính linh hoạt trong việc điều hành của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, thì Bộ Tài chính, Bộ Công Thương có thể cân nhắc, tính toán ở những thời điểm thích hợp có thể dừng áp dụng một trong 3 sắc thuế hoặc cả 3 sắc thuế, hoặc kéo dài thêm các sắc thuế.
Đại biểu Phạm Văn Hòa - đoàn Đồng Tháp.
Đại biểu Phạm Văn Hòa - đoàn Đồng Tháp bày tỏ, chủ trương ban hành Nghị quyết này nhận được sự đồng thuận cao từ các đại biểu Quốc hội, đồng thời người dân, đặc biệt là người tiêu dùng xăng dầu rất phấn khởi.
Theo đại biểu, việc đề xuất miễn, giảm các loại thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng và thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu thể hiện tính nhân văn, sự kịp thời của Chính phủ trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới còn nhiều biến động. Đây là giải pháp rất cần thiết.
Thống nhất cao việc ban hành Nghị quyết
Phát biểu giải trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, qua thảo luận tại tổ và hội trường, tất cả các ý kiến đều thống nhất cao với việc ban hành Nghị quyết. Bên cạnh đó, còn một số tranh luận về thời gian hiệu lực của Nghị quyết, chúng tôi sẽ nghiên cứu ý kiến của các đại biểu và báo cáo Chính phủ.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cũng trân trọng cảm ơn Quốc hội đã ủng hộ, tạo điều kiện để Chính phủ chủ động, linh hoạt trong điều hành, phù hợp với diễn biến của thị trường và thực tiễn.
Ngoài ra, các đại biểu Quốc hội cũng quan tâm đến mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, nhất là chiến lược về nâng cao công suất, tăng tỷ lệ nội địa hóa, tăng tự chủ trong sản xuất nhiên liệu và xây dựng dự trữ chiến lược. Những nội dung này đã được đề cập đầy đủ trong báo cáo của Chính phủ về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm.
Cùng với đó, là vấn đề ổn định nguồn thu, tăng thu đúng, thu đủ, thu kịp thời nhưng cũng phải đảm bảo hỗ trợ phát triển và chi đúng, chi hiệu quả. Trong kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2026-2030; kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026-2030; kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 cũng đều đề cập đến việc này.
Ông Ngô Văn Tuấn dẫn ví dụ, điểm mới của kế hoạch đầu tư công trung hạn đó là mỗi một công trình, dự án được bố trí phải tính đến hiệu quả kinh tế - xã hội của từng chương trình, dự án.
Bộ trưởng bày tỏ mong muốn Quốc hội tiếp tục ủng hộ, giám sát để tạo điều kiện cho Chính phủ triển khai hiệu quả các kế hoạch và giải pháp đã báo cáo trước Quốc hội.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng.
Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, các ý kiến cơ bản, thống nhất cao với sự cần thiết ban hành Nghị quyết. Đây là nội dung rất quan trọng, cấp thiết liên quan trực tiếp đến đời sống của nhân dân và hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Các đại biểu đồng tình với các mức thuế đề xuất đối với xăng dầu, đồng thời đề nghị Chính phủ thực hiện đồng bộ các giải pháp về điều hành giá, đảm bảo nguồn cung, tiết kiệm năng lượng, tăng cường kiểm tra, giám sát, tránh đầu cơ găm hàng, trục lợi chính sách.
Mặt khác, đề nghị đánh giá kỹ hơn tác động đến thu ngân sách nhà nước và tăng trưởng kinh tế, chủ động điều hành tổng thể các chính sách kinh tế vĩ mô và chính sách quản lý giá để đảm bảo kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô...
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan soạn thảo phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra và các cơ quan liên quan khẩn trương nghiên cứu, tiếp thu, giải trình thấu đáo, đầy đủ tất cả các ý kiến của đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua.
Dự thảo Nghị quyết quy định mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay, đề xuất như sau: Mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut là 0 đồng/lít.
Xăng, dầu diezel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại là 0%.
Dự thảo Nghị quyết quy định thời gian áp dụng từ ngày 16/4/2026 đến hết ngày 30/6/2026 và giao Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định cá biệt để điều chỉnh (rút ngắn hoặc kéo dài) hiệu lực của Nghị quyết để đảm bảo việc điều hành thị trường xăng, dầu trong nước phù hợp với diễn biến giá dầu thế giới.