Xây dựng kho dự trữ chiến lược xăng dầu chính là mua 'bảo hiểm' cho nền kinh tế

Tập trung bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Ngày 10/4, tiếp tục Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thảo luận ở tổ về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030…

Nhấn mạnh an ninh dự trữ xăng dầu là vấn đề không thể chậm trễ hơn, đại biểu Đặng Ngọc Huy - đoàn Quảng Ngãi cho biết Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã vạch rõ mục tiêu: mức dự trữ xăng dầu đạt khoảng 90 ngày nhập ròng đến năm 2030.

Với quy mô nền kinh tế khoảng 514 tỷ USD, đứng thứ 32 thế giới, nền kinh tế Việt Nam cần được vận hành trên một nền tảng năng lượng ổn định, dồi dào và bền vững để duy trì đà tăng trưởng năng động. Việc tăng lên 90 ngày đó không chỉ là bài toán về kho bãi, còn là bài toán về năng lực tự chủ chiến lược.

Đại biểu cho rằng, bối cảnh hiện nay không cho phép chúng ta chậm trễ. Thế giới đang ở giai đoạn bất ổn nhất trong nhiều thập kỷ. Bất kỳ một sự cố nào tại eo biển hay các tuyến hàng hải trọng yếu cũng có thể khiến giá xăng dầu phi mã hoặc đứt hàng ngay lập tức.

Từ đó, đại biểu Đặng Ngọc Huy đề xuất xây dựng kho dự trữ chiến lược chính là mua bảo hiểm cho nền kinh tế. “Tôi tán thành với định hướng tập trung bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, trong đó hình thành hệ thống kho dự trữ dầu thô quy mô lớn, duy trì nguồn cung ổn định ít nhất 90 ngày được nêu trong báo cáo 186 của Chính phủ” - đại biểu bày tỏ.

Để hiện thực hóa mục tiêu 90 ngày, đại biểu kiến nghị Chính phủ thực hiện ba giải pháp đột phá: Một là quyết liệt bố trí nguồn lực ngân sách và cơ chế đặc thù để khởi công ngay hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập. Phải tách bạch hoàn toàn kho dự trữ chiến lược ra khỏi kho thương mại.

Hai là ban hành lộ trình cụ thể: Năm 2028 phải đạt 60 ngày, năm 2030 phải đạt 90 ngày.

Ba là khẩn trương sửa đổi Luật Dự trữ quốc gia và các nghị định liên quan, tạo hành lang pháp lý để huy động nguồn lực xã hội hóa vào hạ tầng kho bãi, nhưng quyền kiểm soát hàng hóa phải tuyệt đối thuộc về Nhà nước.

Lịch sử cho thấy, nhiều quốc gia có thể vượt qua khủng hoảng không chỉ nhờ nguồn lực tài chính, mà còn nhờ sự chuẩn bị từ sớm và bài bản. “Vì vậy, đầu tư cho dự trữ xăng dầu hôm nay chính là đầu tư cho sự ổn định và chủ quyền kinh tế của Việt Nam mai sau” - đại biểu đoàn Quảng Ngãi nói.

Khơi thông dòng chảy kinh tế từ biển lên núi

Cũng tại phiên họp, đại biểu Đặng Ngọc Huy nêu kiến nghị liên quan đến hạ tầng giao thông kết nối liên vùng: đó là việc đầu tư nâng cấp đoạn còn lại của Quốc lộ 24, trọng tâm là khu vực đèo Vi Ô Lắk.

Theo Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Quốc lộ 24 không chỉ là con đường nối giữa Đông và Tây của tỉnh Quảng Ngãi, mà là "mạch máu" chiến lược kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây, nối liền các cảng biển nước sâu miền Trung với vùng nguyên liệu rộng lớn của Tây Nguyên và tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng.

Trong tổng chiều dài toàn tuyến, chúng ta đã nỗ lực nâng cấp được hai đầu. Tuy nhiên, “khúc ruột” ở giữa - đoạn từ xã Ba Tơ đến xã Konplong dài khoảng 58 km - vẫn đang bị lãng quên trong hình hài của một con đường cấp IV miền núi: nhỏ hẹp, xuống cấp và rệu rã.

Đại biểu nêu, khu vực phía Tây Quảng Ngãi, nhất là vùng Măng Đen vốn có tiềm năng cực lớn về du lịch sinh thái và nông nghiệp chất lượng cao. Thế nhưng, khoảng cách 190 km mà mất hơn 4 giờ di chuyển đã đẩy chi phí logistics lên quá cao, triệt tiêu lợi thế cạnh tranh của nông sản bà con dân tộc thiểu số. Nếu không thông suốt Quốc lộ 24, khoảng cách giàu nghèo giữa miền xuôi và miền ngược sẽ càng bị kéo giãn.

Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi đã kiến nghị và nhận được sự đồng thuận từ Bộ Xây dựng về tính cần thiết của dự án. Theo dự kiến Trung ương sẽ hỗ trợ cho tỉnh Quảng Ngãi khoảng 1100 tỷ từ nguồn tăng thu năm 2025 để đầu tư nâng cấp Quốc lộ 24 đoạn km32 đến km89+513. Khoản hỗ trợ là rất quý báu tuy nhiên mới được khoảng gần 50% tổng mức đầu tư của dự án nâng cấp, cải tạo.

“Quốc lộ 24 là tài sản quốc gia, là tuyến đường huyết mạch kết nối Đông Tây. Việc đầu tư không chỉ phục vụ riêng Quảng Ngãi mà là phục vụ chiến lược an ninh quốc phòng và phát triển kinh tế liên vùng” - đại biểu nêu, đồng thời kiến nghị Chính phủ, Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan xem xét, đánh giá lại mức độ cấp thiết của đoạn 58 km này để đưa vào danh mục dự án ưu tiên đầu tư công khẩn cấp.

Đồng thời, hỗ trợ bố trí nguồn ngân sách Trung ương để gánh vác phần lớn kinh phí đầu tư như đề nghị của UBND tỉnh Quảng Ngãi. Đây là sự chia sẻ cần thiết để thúc đẩy tính lan tỏa của hạ tầng quốc gia. Đồng thời, sớm triển khai các giải pháp kiên cố hóa đèo Vi Ô Lắk để chống sạt lở, đảm bảo thông suốt trong mùa mưa bão sắp tới.

"Khi "nút thắt" Vi Ô Lắk được tháo gỡ, đó không chỉ là mở ra một con đường, mà là mở ra tương lai cho hàng vạn đồng bào vùng cao và khơi thông dòng chảy kinh tế từ biển lên núi" - đại biểu nhận định. 

Đại biểu Đặng Ngọc Huy - đoàn Quảng Ngãi nhất trí với báo cáo của Chính phủ về tình hình kinh tế - xã hội. Trong bối cảnh tình hình thế giới biến động rất khó lường, nhiều khó khăn, thách thức lớn nhưng dưới sự lãnh đạo của Trung ương Đảng, sự chỉ đạo điều hành quyết liệt, hiệu quả của Chính phủ, tình hình kinh tế - xã hội nước ta đạt được nhiều kết quả quan trọng.