Kiến nghị tháo gỡ vướng mắc về 54 tiêu chí
Chiều 9/11, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì buổi làm việc với hai xã Thư Lâm, Phúc Thịnh về tiến độ xây dựng và triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa”. Tham dự có Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Xuân Lưu cùng đại diện các sở, ngành và lãnh đạo hai địa phương.
Báo cáo tại buổi làm việc, đại diện hai xã Phúc Thịnh và Thư Lâm cho biết đã chủ động xây dựng đề án, kế hoạch triển khai mô hình. Tuy nhiên, quá trình thực hiện còn gặp khó khăn về hướng dẫn tiêu chí, quy hoạch, hạ tầng, cơ chế và nguồn lực. Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Phúc Thịnh Nguyễn Văn Bằng cho biết, địa phương đã thành lập Ban Chỉ đạo, các tổ giúp việc, tổ soạn thảo; xây dựng dự thảo Đề án và 9 kế hoạch triển khai theo 9 nhóm với 54 tiêu chí.
Toàn cảnh hội nghị.
Trong 54 tiêu chí, xã đã làm rõ nội hàm và phương pháp tính điểm đối với 10 tiêu chí thuộc trách nhiệm của địa phương. Với 44 tiêu chí thuộc trách nhiệm hướng dẫn của các sở, ngành Thành phố, hiện có 37 tiêu chí được hướng dẫn cụ thể; 7 tiêu chí còn lại cần sớm thống nhất phương pháp đánh giá.
Thời gian tới, Phúc Thịnh tập trung đầu tư hạ tầng, giải phóng mặt bằng, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, văn hóa và an sinh xã hội; phát triển thương mại, dịch vụ, logistics gắn với trục Nhật Tân - Nội Bài. Xã cũng định hướng khai thác giá trị 53 di tích lịch sử - văn hóa và 15 di sản văn hóa phi vật thể, kết hợp bảo tồn di sản với phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa.
Địa phương kiến nghị Thành phố bổ sung nhân lực chuyên môn về quy hoạch, môi trường, đầu tư, đất đai; có cơ chế phân cấp, ủy quyền phù hợp và hỗ trợ nguồn lực cho các công trình trọng điểm. Đồng thời, cần sớm hoàn thiện hướng dẫn các tiêu chí còn thiếu, thống nhất phương pháp đánh giá và hồ sơ minh chứng.
Đối với xã Thư Lâm, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Phạm Trọng La cho biết, địa phương đã thành lập Ban Chỉ đạo, 9 tổ công tác chuyên đề và xây dựng dự thảo Đề án trên cơ sở rà soát 54 tiêu chí, tích hợp 21 nội dung của Nghị quyết số 02-NQ/TW và Nghị quyết số 18-NQ/TW. Đề án được triển khai theo 3 chương trình hành động: Chính quyền phục vụ, Kinh tế phát triển, Nhân dân thụ hưởng; lộ trình đến năm 2030, định hướng đến năm 2035.
Theo kết quả tự đánh giá đến ngày 4/11/2026, Thư Lâm có 12/54 tiêu chí đạt yêu cầu, 8 tiêu chí có điểm nhưng chưa đạt và 34 tiêu chí chưa đủ căn cứ xác định điểm. Tổng điểm đạt 22,8/100. Đáng chú ý, 23/54 tiêu chí chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể; một số hướng dẫn chuyên ngành chưa thống nhất về ngưỡng đánh giá, phương pháp chấm điểm và kỳ số liệu.
Xã đặt mục tiêu đến hết năm 2026 đạt 14/54 tiêu chí; năm 2027 đạt 31 tiêu chí; năm 2030 đạt 48 tiêu chí, tương ứng 84/100 điểm; giai đoạn 2031-2035 hoàn thành và duy trì đủ 54 tiêu chí.
Thư Lâm kiến nghị Hà Nội sớm giao cơ quan đầu mối thống nhất hướng dẫn, đánh giá 54 tiêu chí; đẩy nhanh phê duyệt quy hoạch phân khu, bố trí vốn cho các công trình hạ tầng trọng điểm. Xã cũng đề xuất nghiên cứu cơ chế đặc thù về phân cấp nguồn thu, định mức chi thường xuyên, bổ sung ngân sách có mục tiêu và tăng cường cán bộ chuyên môn hỗ trợ địa phương.
Tiêu chí thí điểm phải cao hơn mặt bằng chung
Trao đổi tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh các sở, ngành cần xác định rõ trách nhiệm hướng dẫn từng tiêu chí, không chờ địa phương hoàn thành thống kê rồi mới thẩm định, đánh giá và chấm điểm.
Phó Chủ tịch Nguyễn Xuân Lưu yêu cầu làm rõ trách nhiệm của các sở, ngành trong triển khai 54 tiêu chí.
Từ nay đến hết tháng 11, các sở, ngành phải cụ thể hóa 54 chỉ tiêu, tiêu chí thành bộ tài liệu hướng dẫn thống nhất; làm rõ yêu cầu, phương pháp thực hiện và mức đánh giá đối với từng nội dung. Với tiêu chí cần đạt càng cao càng tốt, phải hướng dẫn rõ mức phấn đấu; với tiêu chí cần đạt càng thấp càng tốt, cần xác định cụ thể ngưỡng đánh giá.
Phó Chủ tịch UBND Thành phố đề nghị hai xã chủ động xây dựng nhiệm vụ phát triển kinh tế, công thương nghiệp, mở rộng sản xuất, kinh doanh và nâng cao đời sống nhân dân. Các địa phương cần bám sát quy hoạch, tham gia ngay từ quá trình xây dựng, hoàn thiện quy hoạch; nghiên cứu, vận dụng các cơ chế, chính sách của Luật Thủ đô năm 2026 để tạo động lực phát triển.
Các sở, ngành phải chủ động lồng ghép nguồn lực từ chương trình, kế hoạch của Thành phố vào mục tiêu phát triển địa phương, thay vì để các xã liên tục đề xuất, xin bổ sung kinh phí. Mỗi sở, ngành cần phân công lãnh đạo phụ trách và một phòng chuyên môn làm đầu mối chuyên trách, bảo đảm phối hợp thống nhất, xuyên suốt.
Kết luận buổi làm việc, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng đánh giá cao tinh thần chủ động của hai xã trong xây dựng đề án thí điểm. Qua khảo sát, hai địa phương đã triển khai khối lượng công việc lớn, bước đầu xác định được nhiệm vụ và lộ trình thực hiện.
Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng chỉ đạo tại hội nghị.
Tuy nhiên, Chủ tịch UBND Thành phố lưu ý mô hình không chỉ là câu chuyện đầu tư hạ tầng hay bố trí nguồn lực tài chính. Trong 54 tiêu chí có nhiều nội dung liên quan đến văn hóa, y tế, giáo dục, chính trị, tổ chức bộ máy, hoạt động của Mặt trận và các tổ chức đoàn thể. Do đó, cần sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ngành cùng chính quyền địa phương.
Đặc biệt, các tiêu chí của mô hình thí điểm phải có yêu cầu cao hơn mức bình quân chung, tạo sự khác biệt và sức hấp dẫn. “Nếu chỉ đặt ra những mục tiêu tương đương tiêu chuẩn thông thường thì chưa cần thiết phải xây dựng mô hình thí điểm”, Chủ tịch UBND Thành phố nhấn mạnh.
Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu các sở, ngành rà soát từng tiêu chí, đề xuất tiêu chuẩn cao hơn và phối hợp với địa phương xây dựng phương thức thực hiện cụ thể. Mục tiêu tăng trưởng kinh tế của hai xã cần gắn với các động lực rõ ràng như khu công nghiệp, sản xuất, thương mại, dịch vụ, hệ thống chợ và những khu vực có tiềm năng.
Mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống và cải thiện các mối quan hệ trong xã hội, không phải quay lại mô hình cũ. Vì vậy, bên cạnh nguồn lực Nhà nước, cần khai thác, huy động hiệu quả các nguồn lực bên ngoài, trong đó có sự tham gia của doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Về nhiệm vụ thời gian tới, Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu khẩn trương hoàn thành các nội dung được giao trong năm 2026. Trong tổng số 18 nhiệm vụ, hiện mới có 6 nhiệm vụ hoàn thành; các nhiệm vụ còn lại, nhất là về quy hoạch và xây dựng mô hình chính quyền minh bạch, có trách nhiệm giải trình, phải được tập trung triển khai đúng tiến độ.