Máy biến áp phân phối bị làm nhái: Doanh nghiệp chủ động bảo vệ người mua

Hàng nhái gây thiệt hại kép

Máy biến áp phân phối là sản phẩm kỹ thuật, quá trình sản xuất đòi hỏi phải đáp ứng các yêu cầu về thiết kế, vật liệu, thông số, hồ sơ kỹ thuật và chất lượng. Vì vậy, đây tưởng như là nhóm sản phẩm khó bị làm giả, làm nhái như những mặt hàng tiêu dùng thông thường.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương mới đây, ông Đào Công Quỳnh, Chuyên viên Ban Kỹ thuật, Thư ký khoa học - công nghệ của Tổng công ty Thiết bị điện Đông Anh (EEMC) cho biết, tình trạng hàng giả, hàng nhái tác động trực tiếp đến doanh nghiệp. Bởi nếu không có hàng nhái chen vào thị trường, khách hàng có nhu cầu đối với sản phẩm của doanh nghiệp sẽ liên hệ trực tiếp với doanh nghiệp hoặc các kênh phân phối chính thức. Khi hàng giả, hàng nhái xuất hiện, một phần nhu cầu đó có thể bị chuyển hướng, đồng nghĩa với việc doanh nghiệp mất doanh thu và lợi nhuận.

Ảnh hưởng này không chỉ dừng lại ở con số kinh doanh. Doanh thu và hiệu quả sản xuất có liên quan trực tiếp đến nguồn lực tái đầu tư, phát triển công nghệ và thu nhập của người lao động. Bởi vậy, theo ông Quỳnh, chống hàng giả, hàng nhái không phải câu chuyện riêng của bộ phận pháp chế, thương hiệu hay lãnh đạo doanh nghiệp, mà cần trở thành nhận thức chung từ lãnh đạo đến cán bộ, công nhân viên.

Nếu doanh nghiệp chịu thiệt hại về doanh thu và thương hiệu, phía người mua lại đối diện với một rủi ro khác: Bỏ tiền mua sản phẩm nhưng không nhận được chất lượng tương xứng với sản phẩm mà họ tin rằng mình đã lựa chọn. Với hàng nhái có giá thấp hơn đáng kể, vấn đề chất lượng càng cần được đặt ra.

Nguy hiểm hơn, trong trường hợp sản phẩm giả, nhái mang logo hoặc dấu hiệu nhận diện của doanh nghiệp khác, người mua có thể cho rằng những hạn chế về chất lượng xuất phát từ sản phẩm chính hãng. Khi ấy, một sản phẩm không phải do doanh nghiệp sản xuất vẫn có thể làm suy giảm niềm tin đối với thương hiệu đã được gây dựng trong thời gian dài.

Điều 10 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 quy định các hành vi bị nghiêm cấm trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, trong đó có hành vi lừa dối hoặc gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng thông qua việc cung cấp thông tin sai lệch, không đầy đủ, không chính xác về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ và về tổ chức, cá nhân kinh doanh.

Ở góc độ này, những dấu hiệu giả mạo hoặc làm nhái thương hiệu có khả năng khiến người mua hiểu sai về nguồn gốc, chủ thể sản xuất cũng như chất lượng của sản phẩm. Điều đáng lo không chỉ là việc khách hàng mua nhầm hàng mà còn là họ có thể đưa ra quyết định giao dịch dựa trên những thông tin, dấu hiệu nhận diện không phản ánh đúng bản chất hàng hóa.

Vì vậy, bên cạnh vai trò kiểm tra, xử lý của cơ quan chức năng, doanh nghiệp chính hãng cũng có lợi ích và trách nhiệm trong việc cung cấp thông tin rõ ràng, xây dựng các dấu hiệu nhận biết đủ thuận tiện để khách hàng kiểm tra trước khi quyết định mua hàng.

Theo ông Đào Công Quỳnh, chính doanh nghiệp cũng phải chủ động hơn trong cuộc chiến này. Khi sản phẩm của mình bị làm nhái, doanh nghiệp không thể chỉ chờ đến khi phát hiện vi phạm mới xử lý mà phải tạo ra “hàng rào” nhận diện để khách hàng có khả năng phân biệt từ sớm.

Từ tem nhận diện đến bảo vệ sở hữu trí tuệ

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Đào Công Quỳnh cho biết, giải pháp đầu tiên EEMC xác định là tuyên truyền, phổ biến cách nhận diện thương hiệu.

Theo ông Quỳnh, việc tuyên truyền trước hết cần bắt đầu từ chính cán bộ, công nhân viên của doanh nghiệp. Mỗi người hiểu rõ sản phẩm, thương hiệu và những đặc điểm của hàng chính hãng sẽ trở thành một kênh thông tin tới người thân, đối tác và khách hàng. Sau đó, phạm vi tuyên truyền được mở rộng thông qua báo chí và các kênh truyền thông phù hợp.

Mục tiêu cuối cùng là khi có nhu cầu mua sản phẩm, khách hàng có thể thực hiện một vài thao tác đơn giản để kiểm tra liệu sản phẩm mình đang tiếp cận có phải hàng chính hãng của Tổng công ty hay không.

Cùng với truyền thông, giải pháp thứ hai doanh nghiệp thực hiện là tăng khả năng nhận diện ngay trên sản phẩm. Theo EEMC, các máy biến áp đưa ra thị trường cần có tem và dấu hiệu nhận diện rõ ràng, qua đó tạo thêm căn cứ để khách hàng kiểm tra, đối chiếu.

Đây là giải pháp có ý nghĩa thiết thực bởi trong chống hàng giả, việc giúp khách hàng tự kiểm tra sản phẩm ngay từ đầu có thể hiệu quả hơn nhiều so với xử lý hậu quả sau khi giao dịch đã hoàn tất.

Giải pháp thứ ba liên quan đến hồ sơ kỹ thuật của sản phẩm. Với máy biến áp, sản phẩm không chỉ có hình thức bên ngoài mà còn đi cùng hệ thống thông số, tài liệu và những yêu cầu về năng lực kỹ thuật. Theo ông Quỳnh, quản lý chặt chẽ và chuẩn hóa các yếu tố này sẽ tạo thêm một lớp nhận diện, khiến việc làm giả toàn bộ sản phẩm trở nên khó khăn hơn.

EEMC cũng đang đẩy mạnh đăng ký quyền sở hữu trí tuệ, nhận diện thương hiệu và kiểu dáng công nghiệp. Đây được doanh nghiệp coi là một phần quan trọng trong quá trình bảo vệ những tài sản thương hiệu đã được xây dựng, đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ hơn khi phát hiện các hành vi xâm phạm.

Đặc biệt, theo ông Quỳnh, doanh nghiệp đang thúc đẩy xử lý một số vụ việc, trong đó có tính đến giải pháp khởi kiện đối với hành vi làm giả, làm nhái. Việc xử lý nghiêm những trường hợp cụ thể không chỉ nhằm bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp trong từng vụ việc mà còn có tác dụng cảnh báo, hạn chế ý định tiếp tục sao chép, giả mạo thương hiệu.

“Tuy nhiên, chống hàng giả không phải công việc có thể hoàn thành trong ngày một, ngày hai. Đây là một quá trình đòi hỏi sự đồng bộ giữa truyền thông, nhận diện thương hiệu, bảo hộ sở hữu trí tuệ, quản lý sản phẩm và sử dụng các biện pháp pháp lý cần thiết”, ông Đào Công Quỳnh thông tin.

Tinh thần của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 cũng đặt trọng tâm vào quyền được tiếp cận thông tin chính xác và ngăn chặn các hành vi gây nhầm lẫn đối với người tiêu dùng. Từ thực tế của EEMC có thể thấy, để những yêu cầu này đi vào đời sống, bên cạnh chế tài và hoạt động kiểm tra của cơ quan quản lý, sự chủ động của chính doanh nghiệp trong nhận diện sản phẩm, cảnh báo nguy cơ và bảo vệ thương hiệu là một mắt xích không thể thiếu.

EEMC đang tập trung vào ba nhóm giải pháp chính nhằm bảo vệ thương hiệu và quyền lợi người mua, gồm: Tăng cường tuyên truyền để cán bộ, công nhân viên, đối tác và khách hàng nhận diện đúng thương hiệu; sử dụng tem và các dấu hiệu nhận diện trên máy biến áp chính hãng, đồng thời chuẩn hóa hồ sơ, thông số kỹ thuật của sản phẩm; đẩy mạnh đăng ký sở hữu trí tuệ, bảo hộ thương hiệu, kiểu dáng công nghiệp và sử dụng biện pháp pháp lý đối với những trường hợp có dấu hiệu làm giả, làm nhái.