Mỹ thử nghiệm “bộ não chiến trường”
Quân đội Mỹ mới đây thử nghiệm các công nghệ chỉ huy và kiểm soát thế hệ mới (Next-Generation Command and Control - NGC2) trong cuộc diễn tập Ivy Mass tại căn cứ Fort Carson, bang Colorado. Cuộc thử nghiệm kết nối trực thăng tấn công AH-64 Apache, lực lượng cơ động và các đơn vị bảo đảm hậu cần vào một mạng lưới tác chiến số hóa trên chiến trường.
Với “bộ não chiến trường” NGC2, Mỹ đang định hình cách tác chiến mới. Ảnh: Army Recognition
Đây là mô hình được thiết kế cho các cuộc chiến quy mô lớn trong tương lai với những đối thủ ngang tầm. Cuộc diễn tập cũng cho thấy Lục quân Mỹ có thể tận dụng các hệ thống chỉ huy tiên tiến để đẩy nhanh tốc độ truyền thông tin, đồng bộ lực lượng và ra quyết định tác chiến trong môi trường chiến đấu bị tranh chấp khốc liệt.
Kịch bản diễn tập đặt các đơn vị Lục quân Mỹ vào môi trường tác chiến đa miền thực tế. Trong đó, lực lượng không quân lục quân, hậu cần và bộ binh vận hành thông qua các mạng lưới phân tán, được thiết kế để duy trì khả năng sống sót trước tác chiến điện tử, tấn công mạng và các đòn đánh chính xác tầm xa.
Các trực thăng tấn công AH-64 Apache hoạt động thông qua các điểm tiếp nhiên liệu và tái trang bị tiền phương. Đồng thời, kết nối với các cấu trúc chỉ huy số mới, cho phép chia sẻ dữ liệu tác chiến gần như theo thời gian thực giữa các đội hình phân tán.
Quân đội Mỹ thử nghiệm hệ thống chỉ huy NGC2, kết nối trực thăng Apache, UAV và AI, mở ra mô hình tác chiến số hóa. Ảnh: Army Recognition
Cuộc diễn tập phản ánh nỗ lực rộng hơn của Lầu Năm Góc trong việc chuẩn bị cho các đơn vị tác chiến của Lục quân Mỹ. Những bài học từ xung đột Nga-Ukraine đã cho thấy rõ mức độ dễ tổn thương của các sở chỉ huy cố định và hệ thống liên lạc tập trung trước hoạt động trinh sát bằng UAV, các đòn tấn công tên lửa và tác chiến điện tử.
Vì vậy, Lục quân Mỹ đang đẩy nhanh triển khai các mạng lưới chỉ huy cơ động, có độ bền vững cao, nhằm duy trì hiệu quả chiến đấu ngay cả khi điều kiện tác chiến bị suy giảm.
Rút ngắn thời gian tác chiến
Trọng tâm của cuộc diễn tập là sáng kiến NGC2 của Lục quân Mỹ. Đây là chương trình hiện đại hóa nhằm thay thế các hệ thống chỉ huy truyền thống bằng mạng lưới chiến trường dựa trên phần mềm, tích hợp điện toán đám mây.
NGC2 kết nối xe chiến đấu, trực thăng, UAV, cảm biến, sở chỉ huy và binh sĩ vào môi trường tác chiến thống nhất. Hệ thống cho phép truyền tải gần như tức thời dữ liệu trinh sát và chỉ thị mục tiêu trên toàn chiến trường.
Lầu Năm Góc thử “bộ não chiến trường” NGC2, giúp trực thăng Apache tăng tốc phát hiện và khóa mục tiêu. Ảnh: Army Recognition
Với Lục quân Mỹ, giá trị cốt lõi của NGC2 nằm ở khả năng rút ngắn đáng kể thời gian phát hiện, nhận diện và tiêu diệt mục tiêu đối phương. Trong các cuộc chiến cường độ cao, chỉ huy chiến trường được dự báo sẽ phải hoạt động dưới áp lực liên tục từ tác chiến điện tử, các đợt tấn công bằng UAV, pháo binh tầm xa, chiến tranh mạng và tên lửa dẫn đường chính xác.
NGC2 được thiết kế để bảo đảm các chỉ huy vẫn có thể điều phối hoạt động chiến đấu, ngay cả khi các hệ thống liên lạc truyền thống bị vô hiệu hóa hoặc phá hủy.
Trong cấu trúc tác chiến mới này, trực thăng AH-64E Apache giữ vai trò nổi bật. Được trang bị các cảm biến tiên tiến, đường truyền dữ liệu bảo mật và hệ thống chỉ thị mục tiêu kết nối mạng, dòng trực thăng này có thể trao đổi thông tin chiến trường với lực lượng mặt đất, đơn vị trinh sát, pháo binh và các phương tiện bay không người lái.
Trong thực chiến, dữ liệu mục tiêu do UAV hoặc lực lượng tiền phương thu thập có thể được truyền trực tiếp đến tổ lái Apache. Điều đó giúp tăng tốc độ phản ứng và nâng cao độ chính xác khi tấn công các mục tiêu cơ động hoặc mục tiêu xuất hiện trong thời gian ngắn.
Việc sử dụng các điểm tiếp nhiên liệu và tái trang bị tiền phương cũng cho thấy Lục quân Mỹ ngày càng coi trọng khả năng sống sót và tính cơ động. Thay vì phụ thuộc vào các căn cứ không quân cố định quy mô lớn, vốn có nguy cơ trở thành mục tiêu của các đòn tấn công tên lửa, trực thăng Apache được triển khai từ các điểm tiếp tế được thiết lập nhanh, gần khu vực tiền tuyến. Cách tiếp cận đó giúp tăng nhịp độ tác chiến, đồng thời khiến đối phương khó xác định và tiêu diệt mục tiêu hơn.
Chiến lược hiện đại hóa của Lục quân Mỹ ngày càng tập trung vào mô hình tác chiến đa miền. Theo đó, năng lực trên bộ, trên không, không gian mạng, tác chiến điện tử và cả không gian vũ trụ được tích hợp vào khung tác chiến thống nhất.
NGC2 được kỳ vọng trở thành “xương sống số”, cho phép các chỉ huy đồng bộ hiệu ứng tác chiến trên nhiều miền cùng lúc. Hệ thống cũng được thiết kế để hỗ trợ các công cụ ra quyết định ứng dụng trí tuệ nhân tạo, có khả năng xử lý khối lượng dữ liệu chiến trường lớn nhanh hơn nhiều so với phương thức chỉ huy truyền thống.
Việc tích hợp trực thăng tấn công AH-64 Apache vào các mạng lưới chỉ huy chiến trường tiên tiến cho thấy không quân Lục quân Mỹ đang vượt ra khỏi vai trò yểm trợ hỏa lực tầm gần truyền thống. Lực lượng này đang trở thành cấu phần trung tâm của chiến tranh kết nối cao, dựa trên dữ liệu.