LTS: Sau gần một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, nhiều chuyển động chính sách đã bắt đầu “chạm” tới cộng đồng doanh nghiệp. Các nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ rào cản và khơi thông nguồn lực đang từng bước tạo thêm động lực cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển. Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu tích cực, thực tiễn triển khai cũng cho thấy vẫn còn những điểm nghẽn cần tiếp tục tháo gỡ để chính sách đi nhanh hơn, sâu hơn vào đời sống sản xuất, kinh doanh. Tuyến bài “Nghị quyết 68-NQ/TW vào cuộc sống” nhằm nhìn lại kết quả bước đầu và gợi mở giải pháp để Nghị quyết thực sự trở thành động lực phát triển.
Từ chuyển biến nhận thức đến hành động
Kinh tế tư nhân được chính thức thừa nhận trong Văn kiện Đại hội VI của Đảng năm 1986, mở ra bước ngoặt trong tư duy phát triển. Đến năm 2017, Ban Chấp hành Trung ương ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW, xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Tiếp đó, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 45/NQ-CP, cụ thể hóa chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 10-NQ/TW.
Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị cùng những chỉ đạo "nóng" của Chính phủ về cắt giảm thủ tục hành chính đang trở thành điểm tựa niềm tin để doanh nghiệp vững tay chèo trước cơn bão biến động toàn cầu. Ảnh minh họa
Sau gần một thập kỷ, Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân tiếp tục nâng tầm chính sách với nhiều cơ chế, giải pháp mang tính đột phá.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở các ưu đãi hay cơ chế hỗ trợ, mà còn ở sự chuyển biến trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên kinh tế tư nhân được xác định là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.
Triển khai tinh thần của nghị quyết, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ký Quyết định số 1938/QĐ-BCT ngày 3/7/2025 ban hành Kế hoạch của Bộ Công Thương thực hiện các nghị quyết của Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ về phát triển kinh tế tư nhân.
Kế hoạch nhằm thể chế hóa và triển khai đồng bộ các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của Bộ Công Thương theo Nghị quyết 138/NQ-CP ngày 16/5/2025 của Chính phủ về chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW; đồng thời triển khai Nghị quyết 139/NQ-CP thực hiện Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.
Theo Bộ Công Thương, kế hoạch xác định rõ nhiệm vụ của các đơn vị trực thuộc, làm cơ sở triển khai đồng bộ theo chức năng được giao. Các nội dung này cũng được lồng ghép trong kế hoạch công tác hằng năm, trung hạn và dài hạn, bảo đảm sử dụng hiệu quả các nguồn lực.
Đáng chú ý, kế hoạch hướng tới đổi mới tư duy quản lý, khơi dậy niềm tin và khát vọng phát triển của khu vực kinh tế tư nhân. Bộ Công Thương đề ra 8 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó, tập trung đẩy mạnh truyền thông chính sách; tiếp tục cải cách thể chế và thủ tục hành chính; cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; bảo đảm quyền tự do kinh doanh và cạnh tranh bình đẳng của doanh nghiệp.
Cùng với đó là tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân tiếp cận các nguồn lực về đất đai, vốn và nhân lực chất lượng cao; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp tư nhân với doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp FDI.
Kế hoạch cũng đặt mục tiêu thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp tư nhân quy mô lớn, các tập đoàn có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế; đồng thời hỗ trợ thực chất đối với doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh.
Niềm tin thị trường khởi sắc
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, Chính phủ đã ban hành các Nghị quyết số 138 và 139, giao 69 nhiệm vụ cho các bộ, ngành, địa phương. Đến nay, 41/43 nhiệm vụ của năm 2025 đã hoàn thành, đạt trên 96% kế hoạch, cho thấy quyết tâm chính trị và kỷ luật thực thi được siết chặt hơn.
Một trong những dấu ấn rõ nét nhất sau gần một năm triển khai Nghị quyết 68 là cải cách thể chế và thủ tục hành chính. Quốc hội đã thông qua 15 luật, 1 nghị quyết; Chính phủ ban hành 19 nghị định liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất – kinh doanh. Đáng chú ý, Luật Đầu tư (sửa đổi) đã cắt giảm 38 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, thu hẹp phạm vi 20 ngành nghề khác; đồng thời chuyển mạnh từ cơ chế “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”.
Gần 3.000 thủ tục hành chính liên quan hoạt động sản xuất, kinh doanh được cắt giảm, đơn giản hóa (dự kiến đạt 63%). Tổng thời gian giải quyết thủ tục hành chính giảm gần 33%; chi phí tuân thủ giảm khoảng 48,6 nghìn tỷ đồng mỗi năm, tương đương hơn 40%;...
Bên cạnh đó, các chính sách miễn, giảm thuế; hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp; hỗ trợ chi phí đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp;… được triển khai đồng bộ, tạo “đòn bẩy” kích hoạt nguồn lực xã hội.
Những thay đổi về thể chế nhanh chóng phản ánh vào các chỉ số kinh tế. Năm 2025, cả nước có gần 297.500 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, mức cao nhất từ trước tới nay, tăng gần 27,4% so với năm 2024.
Nhiều doanh nghiệp tư nhân đã khẳng định vị thế và thương hiệu quốc gia thông qua đầu tư quốc tế, nâng tẩm ảnh hưởng và giá trị thương hiệu trong nước lẫn trên thương trường quốc tế. Ảnh: Thaco
Tính đến hết tháng 2/2026, cả nước có gần 64,5 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 29,4% so với cùng kỳ năm trước. Tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế trong 2 tháng năm 2026 là gần 851,9 nghìn tỷ đồng, tăng 20,1% so với cùng kỳ năm 2025.
Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025, đạt hơn 930 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm 15 cường quốc thương mại hàng đầu thế giới.
Tính chung 2 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 155,7 tỷ USD, tăng 22,2% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu tăng 18,3%; nhập khẩu tăng 26,3%;... cho thấy, chính sách đã tạo được hiệu ứng tâm lý tích cực, củng cố niềm tin trung và dài hạn của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư; được đánh giá là cú hích chiến lược kịp thời, tạo động lực mới cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, bà Nguyễn Hiền Phương - Tổng Giám đốc Vietnamobile, cho hay, Nghị quyết 68-NQ/TW đóng vai trò như kim chỉ nam quan trọng, tạo hành lang pháp lý vững chắc để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào nghiên cứu – phát triển (R&D) và phát triển các nền tảng số mới, như giải pháp Vietnamobile Box.
Cùng quan điểm, ông Mai Hữu Tín - Chủ tịch HĐQT U&I Investment Corporation cho rằng, Nghị quyết 68-NQ/TW mang lại sự phấn khởi lớn cho cộng đồng doanh nghiệp, khơi dậy mạnh mẽ truyền thống cống hiến của doanh nhân Việt Nam. Những thay đổi về chính sách mà nghị quyết mang lại từ cải cách thủ tục hành chính, cơ chế tiếp cận vốn, hỗ trợ đổi mới sáng tạo đến thúc đẩy hợp tác công – tư đang tạo ra môi trường thuận lợi hơn cho khu vực tư nhân phát triển.
“Tinh thần yêu nước và khát vọng cống hiến vốn đã là giá trị sẵn có trong cộng đồng doanh nhân. Nghị quyết 68 giúp chuyển hóa tinh thần đó thành hành động cụ thể, tạo điều kiện để doanh nghiệp lớn dẫn dắt doanh nghiệp nhỏ, vừa và siêu nhỏ cùng tham gia chuỗi giá trị, tạo động lực tăng trưởng bền vững”, ông Mai Hữu Tín nói.
Ông Trần Đình Long - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hòa Phát khẳng định, doanh nghiệp luôn trong tâm thế tiếp tục mở rộng và phát triển. Hòa Phát đang hướng tới sản xuất các dòng thép chất lượng cao nhằm thay thế hàng nhập khẩu. Trong những năm tới, Hòa Phát xác định tập trung vào các dòng thép chất lượng cao phục vụ ngành công nghiệp đầu cuối như ô tô và đường sắt...
Có thể thấy, các tập đoàn kinh tế tư nhân đang tận dụng cơ hội từ Nghị quyết 68 để mở rộng quy mô, gia tăng nguồn lực và xây dựng thương hiệu không chỉ cho doanh nghiệp mà còn cho Việt Nam trên thị trường quốc tế. Điều đó cho thấy nghị quyết không chỉ đúng về chủ trương mà còn đang từng bước đi vào thực tiễn.
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Phan Minh Thông - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Phúc Sinh Group cho rằng, truyền thông đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đưa các chủ trương như Nghị quyết 68 vào đời sống. Khi doanh nghiệp hiểu rõ định hướng, mục tiêu và cơ hội mà nghị quyết mang lại, họ sẽ chủ động hơn trong hoạch định chiến lược. Đồng thời, truyền thông cũng giúp phản ánh kịp thời những vướng mắc phát sinh, tạo kênh điều chỉnh chính sách linh hoạt hơn.
Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, 2 trọng tâm của Nghị quyết số 68-NQ/TW, cũng đang được nhiều doanh nghiệp đẩy mạnh. Ông Phạm Văn Việt - Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Việt Thắng Jean cho biết, doanh nghiệp đã tự động hóa khoảng 85% quy trình. Tuy nhiên, để nâng cấp toàn diện, cần tiếp tục đầu tư robot và công nghệ mới. Nếu không đầu tư, doanh nghiệp sẽ tụt lại phía sau.
Bà Ngụy Thị Giang - Chủ tịch Hội đồng Quản trị Greening Việt Nam đánh giá cao các chính sách khuyến khích thực hành ESG từ Nghị quyết số 68-NQ/TW. Việc tăng mức trích lập quỹ tối đa lên 20% thu nhập tính thuế, cho phép tính chi phí bằng 200% chi phí thực tế… là những đòn bẩy quan trọng giúp doanh nghiệp chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng xanh và bền vững.
TS. Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội TP Hà Nội (HANOISME) nhận định, sau gần một năm triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW, có thể khẳng định rằng tinh thần “coi kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế” đã bắt đầu được chuyển hóa vào thực tiễn quản lý.
Trong đó, chuyển biến tích cực nhất là về tư duy điều hành và cải cách thủ tục hành chính theo hướng phục vụ. Doanh nghiệp cảm nhận rõ nhất ở ba nhóm cải cách.
Thứ nhất là cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt trong đăng ký doanh nghiệp, cấp phép xây dựng, thủ tục thuế – hải quan, khi nhiều quy trình đã được rút ngắn, số hóa và liên thông tốt hơn.
Thứ hai là chuyển đổi từ tiền kiểm sang hậu kiểm ở một số lĩnh vực, giúp giảm đáng kể chi phí tuân thủ, chi phí không chính thức và thời gian chờ đợi.
Thứ ba là sự chủ động đối thoại, tiếp nhận phản ánh của chính quyền các cấp thông qua các kênh đối thoại doanh nghiệp – chính quyền, tổ công tác tháo gỡ khó khăn.
Phát biểu tại phiên họp đầu năm 2026 của Ban Chỉ đạo triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh: "Niềm tin càng được tăng cường thì đóng góp càng lớn, góp phần kiến tạo phát triển đất nước nhanh và bền vững càng nhiều hơn".
Sau gần 1 năm, có thể khẳng định, Nghị quyết 68 đã tạo được “đà” về tâm lý và “lực” về thể chế cho khu vực tư nhân. Chính sách đã bắt đầu “chạm” tới doanh nghiệp, dù mức độ còn chưa đồng đều giữa các lĩnh vực và địa phương.
Nghị quyết 68-NQ/TW vào cuộc sống: Bài 2 - Động lực đã rõ, điểm nghẽn vẫn còn