Nghị quyết số 10-NQ/TW mở hướng thu hút FDI bằng nhân lực chất lượng cao

Nghị quyết số 10-NQ/TW - động lực nâng cao chất lượng nhân lực

Ngày 8/6/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, mở ra một định hướng mới trong thu hút FDI. Không còn đặt trọng tâm vào quy mô vốn hay số lượng dự án mà Nghị quyết xác định hướng tới việc thu hút nguồn vốn chất lượng, hiệu quả và giá trị lan tỏa của dòng vốn đối với nền kinh tế. Để thực hiện được mục tiêu này, lần đầu tiên phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược thu hút FDI.

Cụ thể, Nghị quyết số 10-NQ/TW đã có riêng một phần nhiệm vụ về "Phát triển nhân lực chất lượng cao, thu hút và trọng dụng nhân tài". Theo đó, nghị quyết đặt ra hàng loạt giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy quá trình này, từ xây dựng chương trình phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với nhu cầu của các ngành, lĩnh vực ưu tiên, các cụm liên kết ngành, khu công nghiệp, khu công nghệ cao và dự án chiến lược; đẩy mạnh liên kết giữa Nhà nước, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp trong nước và nhà đầu tư nước ngoài.

Đồng thời, có chính sách hỗ trợ cho các dự án đào tạo nguồn nhân lực của doanh nghiệp đầu tư nước ngoài liên kết với các viện, trường, cơ sở đào tạo nghề, doanh nghiệp trong nước, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược; đổi mới giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học, đào tạo lại và nâng cao kỹ năng cho người lao động; ưu tiên các ngành công nghệ, kỹ thuật, dữ liệu, tự động hóa, quản trị sản xuất, logistics, tài chính và các lĩnh vực mới có nhu cầu cao.

Những giải pháp này được xem là nền tảng để vừa thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, vừa nâng cao năng lực của lực lượng lao động Việt Nam, tạo sức lan tỏa về công nghệ, tri thức và đổi mới sáng tạo trong nền kinh tế.

Trao đổi với Báo Công Thương về nội dung này, ông Phạm Đoàn Tùng - Chủ tịch Hiệp hội Hỗ trợ Phát triển Công nghiệp Hải Phòng (IDA) kỳ vọng, những định hướng đột phá của Nghị quyết số 10-NQ/TW sẽ tạo bước chuyển mạnh trong thu hút đầu tư nước ngoài, đưa dòng vốn FDI không chỉ gia tăng về quy mô mà còn thực sự trở thành động lực nâng cao năng suất, trình độ công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực tự chủ của nền kinh tế Việt Nam.

Theo ông Phạm Đoàn Tùng, để đón được dòng vốn FDI chất lượng cao, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở hạ tầng hay chính sách ưu đãi mà còn ở chất lượng nguồn nhân lực. Doanh nghiệp cần một lực lượng lao động có kỹ năng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các nhà đầu tư, từ đội ngũ kỹ sư, cán bộ quản lý chất lượng, quản lý sản xuất, mua hàng đến nhân sự thiết kế và phát triển sản phẩm.

Đặc biệt, người lao động cần được trang bị khả năng đọc bản vẽ kỹ thuật, vận hành các thiết bị hiện đại, phân tích nguyên nhân lỗi và thực hiện cải tiến liên tục trong quá trình sản xuất. Cùng với chuyên môn, ngoại ngữ và kỹ năng làm việc với khách hàng quốc tế cũng phải được xem là một khoản đầu tư cho năng lực cạnh tranh lâu dài của doanh nghiệp, thay vì chỉ là một khoản chi phí.

Ông Phạm Đoàn Tùng cũng cho rằng, Nghị quyết số 10-NQ/TW đã xác định rõ yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực quản trị, công nghệ, tiêu chuẩn, tài chính và truy xuất nguồn gốc. Tuy nhiên, sự hỗ trợ từ chính sách sẽ chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp chủ động thay đổi. Mỗi doanh nghiệp cần lựa chọn một thị trường, một khách hàng mục tiêu hoặc một nhóm sản phẩm cụ thể để xây dựng lộ trình nâng cấp trong khoảng hai đến ba năm tới.

“Theo tôi, điều doanh nghiệp Việt Nam còn thiếu không hẳn là sự cố gắng, mà là thông tin chính xác về nhu cầu của khách hàng, nguồn lực để đầu tư dài hạn và một lộ trình nâng cấp đủ cụ thể. Nhà nước, các tập đoàn FDI, tổ chức tài chính, các cơ sở đào tạo và hiệp hội cần cùng tham gia để lấp đầy những khoảng trống này”, ông Phạm Đoàn Tùng đề xuất.

Thước đo thành công của nghị quyết

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW do Bộ Chính trị tổ chức ngày 30/6 vừa qua, đồng chí Vũ Đại Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội cũng nhấn mạnh, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi trong thu hút FDI thế hệ mới.

“Quan điểm của Hà Nội là chính sách phát triển nhân lực chất lượng cao không chỉ dừng ở thu hút và đãi ngộ, mà phải tạo dựng môi trường để người tài nghiên cứu, sáng tạo, hợp tác quốc tế và phát triển lâu dài. Thành phố sẽ tăng cường cơ chế đặt hàng nhiệm vụ khoa học công nghệ, giao nhiệm vụ cho các nhóm nghiên cứu mạnh, hỗ trợ chuyên gia tham gia giải quyết các vấn đề lớn của Thủ đô”, Chủ tịch UBND thành phố phát biểu.

Cũng theo ông Vũ Đại Thắng, trong thời gian tới, để thu hút FDI thế hệ mới, chất lượng lớn, thành phố sẽ chú trọng đào tạo nguồn nhân lực theo nhu cầu của doanh nghiệp FDI và các ngành công nghệ chiến lược.

Theo đó, Hà Nội sẽ thúc đẩy mạnh hơn mô hình liên kết thực chất giữa Nhà nước, nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp; chuyển từ đào tạo theo khả năng cung ứng của cơ sở đào tạo sang đào tạo theo nhu cầu của thị trường, của doanh nghiệp và của các ngành công nghệ tương lai.

“Hà Nội xác định nguồn nhân lực chất lượng cao chỉ có thể phát triển bền vững khi được đặt trong một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động và có khả năng kết nối quốc tế”, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội nhấn mạnh.

Như vậy, ở cả cấp độ địa phương hay các hiệp hội ngành hàng đều xác định, nếu thực hiện tốt Nghị quyết số 10-NQ/TW, trong đó có việc nâng cao chất lượng nguồn lao động, Việt Nam có cơ hội từng bước dịch chuyển từ vị trí chủ yếu gia công, lắp ráp sang đảm nhiệm nhiều hơn các khâu có giá trị gia tăng cao như nghiên cứu, thiết kế, quản trị chuỗi cung ứng, dịch vụ kỹ thuật, dữ liệu, logistics và điều hành khu vực.

“Khi doanh nghiệp trong nước trở thành nhà cung cấp cấp I, tham gia thiết kế và phát triển sản phẩm, giá trị mà nền kinh tế giữ lại sẽ lớn hơn và khả năng chống chịu trước biến động bên ngoài cũng sẽ tốt hơn”, Chủ tịch Hiệp hội Hỗ trợ Phát triển Công nghiệp Hải Phòng đặt kỳ vọng.

Ông Phạm Đoàn Tùng cũng chia sẻ, thước đo thành công cao nhất của Nghị quyết số 10-NQ/TW tại Hải Phòng nói riêng và cả nước nói chung không chỉ là số tỷ USD vốn FDI thành phố/cả nước thu hút được, mà là sau mỗi giai đoạn, Hải Phòng và cả nước có thêm bao nhiêu doanh nghiệp Việt Nam trở thành nhà cung cấp?, bao nhiêu kỹ sư Việt Nam làm chủ công nghệ?, bao nhiêu trung tâm nghiên cứu được hình thành? và bao nhiêu giá trị gia tăng được giữ lại cho nền kinh tế địa phương?.

Khi khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước không còn tồn tại như hai khu vực tương đối tách biệt, mà cùng tham gia một hệ sinh thái sản xuất, đổi mới sáng tạo và chuỗi cung ứng thống nhất, khi đó Nghị quyết số 10-NQ/TW mới thực sự đi vào cuộc sống và tạo ra sức cạnh tranh bền vững cho Việt Nam.

Nghị quyết số 10/NQ-TW đặt mục tiêu đến năm 2030 phấn đấu đưa Việt Nam thuộc nhóm dẫn đầu ASEAN về môi trường đầu tư kinh doanh, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo, chất lượng dịch vụ công và năng lực tiếp nhận các dự án đầu tư nước ngoài chất lượng cao.

Giai đoạn 2026-2030: Thu hút vốn đầu tư nước ngoài đăng ký khoảng 200-300 tỷ USD (40-50 tỷ USD/năm); vốn thực hiện khoảng 150-200 tỷ USD (30-40 tỷ USD/năm).