Thảo luận tại Tổ 9 (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình và thành phố Huế).
Ưu tiên những nội dung thực sự đặc thù, vượt trội
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, sáng 7/11, thảo luận tại tổ về dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển du lịch, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đánh giá, Nghị quyết ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội, trong khi việc lượng hóa nhiều chính sách vẫn cần tiếp tục nghiên cứu. Vì vậy, cần rà soát kỹ các nội dung của dự thảo, bảo đảm chính sách được đề xuất thực sự cần thiết, có cơ sở và khả thi.
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm rõ phần ưu đãi tăng thêm về thuế, tiền thuê đất so với quy định hiện hành, cùng hiệu quả dự kiến đối với thu hút đầu tư, phát triển sản phẩm du lịch. Riêng chính sách miễn, giảm tiền thuê đất cho các dự án động lực, cần làm rõ phần ưu đãi tăng thêm, bởi pháp luật hiện hành đã có một số cơ chế, chính sách cho lĩnh vực này.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh phát biểu tại Tổ 9.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, những nội dung đã được quy định và đang thực hiện hiệu quả thì không nên đưa vào Nghị quyết; chỉ tập trung vào những chính sách có ưu đãi tăng thêm hoặc những chính sách đã có nhưng còn vướng mắc, chưa thực hiện được để nghiên cứu điều chỉnh.
Đặc biệt, cần ưu tiên những nội dung thực sự đặc thù, vượt trội nhằm thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.
Đối với những chính sách mới chưa được đề cập trong Nghị quyết số 26-NQ/TW và các chính sách ưu đãi về thuế, đề nghị rà soát căn cứ, đánh giá tác động đầy đủ, giải trình rõ sự cần thiết và nghiên cứu báo cáo, xin ý kiến cấp có thẩm quyền theo quy định.
Về thẩm quyền, Phó Chủ tịch Quốc hội tán thành việc giao Chính phủ quyết định cụ thể. Theo đó, Quốc hội xác định các điều kiện cơ bản, các loại ưu đãi, mức khung, mức trần ưu đãi và thời hạn áp dụng; Chính phủ quyết định mức ưu đãi, thời hạn cụ thể nhưng phải nằm trong phạm vi, khung và mức trần Quốc hội đã quyết định.
Đối với nhà đầu tư thuộc diện áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu, cần tính cả nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung để đánh giá lợi ích thực nhận, làm cơ sở lựa chọn mức ưu đãi phù hợp.
Về phân loại dự án, dự thảo Nghị quyết quy định ba loại dự án gồm: dự án chất lượng cao, dự án động lực và dự án động lực mang tính chiến lược. Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị nghiên cứu kỹ ý kiến của cơ quan thẩm tra, cân nhắc việc quy định các nhóm dự án này, nhất là dự án động lực mang tính chiến lược với nhiều chính sách ưu đãi đi kèm, trong đó có các ưu đãi đặc thù, vượt trội.
Trường hợp tiếp tục đề xuất, cần đánh giá tác động ngân sách, xác định rõ điều kiện và thời hạn ưu đãi để Quốc hội có đủ cơ sở xem xét, quyết định. Việc được hưởng và tiếp tục hưởng ưu đãi cần gắn với tiến độ, kết quả đưa dự án, các hạng mục du lịch vào hoạt động, có chỉ tiêu kiểm chứng; đồng thời cụ thể hóa trách nhiệm hậu kiểm.
Cần quan tâm các dự án gắn với bảo tồn, phát huy di sản, giá trị văn hóa, lịch sử
Bên cạnh các dự án có quy mô vốn lớn, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị nghiên cứu chính sách đối với những dự án có giá trị khai thác và hiệu quả đầu tư cao, như du lịch cộng đồng, du lịch gắn với giá trị di sản văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực và chăm sóc sức khỏe.
Những lĩnh vực này có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao, nhiều việc làm bền vững và đặc biệt không làm mất đi tài nguyên. Do đó, ngoài tiêu chí quy mô vốn, cần quan tâm các dự án gắn với bảo tồn và phát huy di sản, giá trị văn hóa, lịch sử.
Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ rà soát, bổ sung kịch bản về số lượng dự án theo từng nhóm; mức giảm thu thuế, tiền thuê đất; nhu cầu chi theo từng năm, từng cấp ngân sách, kể cả tác động của các ưu đãi tiếp tục được áp dụng sau khi Nghị quyết hết hiệu lực. Đồng thời, cần dự báo có căn cứ nguồn thu tăng thêm từ du lịch, phù hợp với thời điểm phát sinh để xác định phương án cân đối.
Về cơ chế phát triển kinh tế đêm và các mô hình du lịch mới, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát, nghiên cứu cơ chế thí điểm đối với các loại hình du lịch kinh tế đêm, mô hình du lịch mới và du lịch có kiểm soát. Trong đó, cần quy định rõ cơ chế, chính sách và nguyên tắc vận hành đối với từng loại hình để bảo đảm khả năng triển khai trên thực tế.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị thời gian thí điểm đối với cơ chế phát triển kinh tế đêm và các mô hình du lịch mới là 5 năm, sau đó tổng kết, đánh giá trước khi quyết định tiếp tục áp dụng.