Quảng Ngãi: Quyết tâm gỡ 'nút thắt' giải phóng mặt bằng

Nhiều dự án chậm tiến độ vì vướng mặt bằng

Thực tế thời gian qua cho thấy, giải phóng mặt bằng đang là “nút thắt” lớn nhất trong triển khai các dự án, đặc biệt là các công trình hạ tầng giao thông trọng điểm trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.

Điển hình, Dự án đường Hoàng Sa – Dốc Sỏi (tổng mức đầu tư 3.500 tỷ đồng) dù đã triển khai nhiều năm nhưng tiến độ vẫn chậm. Mặt bằng mới bàn giao khoảng 74%, trong khi giá trị thi công chỉ đạt khoảng 31% hợp đồng. Tình trạng mặt bằng không liền mạch khiến việc tổ chức thi công gặp nhiều khó khăn.

Tương tự, Dự án đường nối cầu Thạch Bích – Tịnh Phong (khoảng 700 tỷ đồng) sau 6 năm triển khai vẫn chưa thể hoàn thành. Đến nay, mặt bằng mới đạt khoảng 61%, giá trị xây lắp đạt khoảng 58%, nhiều đoạn tuyến còn gián đoạn do chưa hoàn tất bồi thường.

Không chỉ khu vực phía Đông, các dự án phía Tây tỉnh cũng rơi vào tình trạng tương tự. Dự án đường Trường Chinh (hợp phần 1) mới đạt khoảng 40–42% khối lượng; đường trục chính phía Tây đạt khoảng 34%; Tỉnh lộ 671 đạt hơn 35% và khó hoàn thành đúng kế hoạch.

Ở quy mô tổng thể, tiến độ giải ngân đầu tư công của tỉnh cũng bị ảnh hưởng đáng kể. Quý I/2026, tỷ lệ giải ngân mới đạt khoảng 7,4% kế hoạch (541/7.316 tỷ đồng), trong đó nguyên nhân chủ yếu là do chưa có mặt bằng sạch để triển khai.

Những vướng mắc trong giải phóng mặt bằng xuất phát từ nhiều nguyên nhân như: Xác định nguồn gốc đất phức tạp, giá bồi thường chưa phù hợp, thiếu quỹ đất tái định cư, cũng như sự phối hợp giữa các đơn vị chưa đồng bộ.

Quyết tâm gỡ nút thắt

Xác định được điểm nghẽn, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã quyết định thành lập Tổ xây dựng quy định cơ chế bồi thường giải phóng mặt bằng, tái định cư nhằm tháo gỡ những vướng mắc kéo dài, tạo động lực thúc đẩy tiến độ các dự án trên địa bàn.

Trao đổi với Báo Công Thương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đỗ Tâm Hiển cho biết, Tổ công tác sẽ rà soát toàn diện các quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của hai tỉnh trước sáp nhập, từ đó xây dựng cơ chế mới đảm bảo tính kế thừa, thống nhất và phù hợp thực tiễn.

Tổ công tác do Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hồ Trọng Phương làm Tổ trưởng, cùng 26 thành viên là lãnh đạo các sở, ngành, địa phương. Thành phần liên ngành được kỳ vọng sẽ giúp việc tham mưu chính sách toàn diện, sát thực tiễn.

Tổ công tác có nhiệm vụ đánh giá toàn diện các chính sách hiện hành trên cơ sở khoa học, thực tiễn, có so sánh để xây dựng cơ chế mới đảm bảo công bằng, minh bạch. Trong đó, các quy định về bồi thường, hỗ trợ phải sát thực tế, phù hợp điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương.

Một nội dung quan trọng là nghiên cứu chính sách đối với các trường hợp bị thu hồi đất có nhu cầu thực sự tại những khu vực đã quy hoạch nhiều năm nhưng chưa triển khai, qua đó vừa giải quyết tồn tại kéo dài, vừa hạn chế tình trạng trục lợi chính sách.

Đặc biệt, việc đảm bảo quyền lợi người dân khi thu hồi đất được đặt lên hàng đầu. Các phương án tái định cư phải đáp ứng điều kiện tối thiểu về chỗ ở, giúp người dân ổn định cuộc sống lâu dài, tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai dự án.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Tâm Hiển nhấn mạnh, việc xây dựng cơ chế phải hướng đến mục tiêu “không để ai bị bỏ lại phía sau”, đồng thời tạo nền tảng pháp lý rõ ràng để tổ chức thực hiện hiệu quả.

“Trong bối cảnh tỉnh đang triển khai nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn, việc sớm hoàn thiện cơ chế bồi thường, tái định cư không chỉ tháo gỡ khó khăn trước mắt mà còn tạo nền tảng lâu dài để đẩy nhanh tiến độ đầu tư, cải thiện môi trường đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội”, ông Hiển nói.

Cùng các giải pháp khác, việc thành lập Tổ xây dựng quy định cơ chế bồi thường giải phóng mặt bằng, tái định cư sẽ góp phần tháo gỡ “nút thắt”, để đẩy nhanh tiến độ các dự án trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian tới.