Nền tảng hệ sinh thái AI tại Trung Quốc
Các nhà sản xuất bán dẫn hàng đầu Trung Quốc đang đẩy mạnh mở rộng công suất và nâng cấp công nghệ, hướng tới các tiến trình tiên tiến hơn nhằm phục vụ nhu cầu bùng nổ của lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) trong nước. Theo Nikkei Asia, làn sóng đầu tư và điều phối ở cấp quốc gia đang tạo động lực mới cho ngành sản xuất chip logic tiên tiến, "mắt xích" then chốt của hạ tầng tính toán AI.
Ngành sản xuất bán dẫn hàng đầu Trung Quốc đang đẩy mạnh mở rộng công suất và nâng cấp công nghệ. Ảnh minh họa
Trung tâm của nỗ lực này là Semiconductor Manufacturing International Co. (SMIC), Hua Hong Semiconductor và nhiều doanh nghiệp có liên hệ với Huawei. Các công ty này đang mở rộng hoặc chuẩn bị khởi động sản xuất ở những tiến trình tiên tiến nhất mà Trung Quốc hiện có thể triển khai, bao gồm mức 7 nanomet (nm) hoặc thậm chí hiệu năng tương đương 5 nm.
Trong ngành công nghiệp bán dẫn, kích thước nanomet càng nhỏ, mức độ tích hợp và hiệu năng càng cao. Hiện nay, các dòng chip thương mại tiên tiến nhất trên thế giới đang ở mức 3 nm, trong khi 2 nm bắt đầu được sản xuất bởi các doanh nghiệp dẫn đầu như TSMC. Những tiến trình 10 nm, 7 nm hoặc thấp hơn thường được xếp vào nhóm tiên tiến, và chỉ số ít nhà sản xuất toàn cầu có khả năng sản xuất đại trà ở cấp độ này.
Theo các nguồn tin, Trung Quốc đặt mục tiêu nâng sản lượng chip tương đối tiên tiến từ mức dưới 20.000 wafer hiện nay lên 100.000 wafer trong vòng một đến hai năm tới. Xa hơn, nước này hướng tới bổ sung thêm 500.000 wafer công suất vào năm 2030. Đây là những con số thể hiện tham vọng lớn, đồng thời cho thấy quyết tâm tăng tốc xây dựng năng lực sản xuất trong nước để đáp ứng nhu cầu AI ngày càng tăng.
SMIC đang đóng vai trò tiên phong trong tiến trình này, dù doanh nghiệp nằm trong Danh sách Thực thể của Mỹ. Không thể tiếp cận máy quang khắc EUV của ASML, SMIC đã tận dụng các thiết bị kém tiên tiến hơn để phát triển dòng chip được mô tả là “tương đương 7 nm” tại Thượng Hải, sau đó nhân rộng cách tiếp cận này tại Bắc Kinh. Đồng Giám đốc điều hành Liang Mong-Song được cho là giữ vai trò cố vấn kỹ thuật chủ chốt trong quá trình triển khai.
Đáng chú ý, hãng cũng đang phát triển công nghệ “tương đương 5 nm”. Bộ xử lý Kirin 9030 và các chipset Ascend mới nhất của Huawei được xây dựng trên nền tảng N+3, phiên bản nâng cấp từ 7 nm, hướng tới hiệu năng tiệm cận 5 nm. Dù chưa chính thức mô tả các cơ sở của mình là “tiên tiến”, những bước tiến kỹ thuật này cho thấy năng lực tự chủ ngày càng được củng cố.
Các thông tin cho biết SMIC đã sản xuất chip tương đương 7 nm trong vài năm qua và việc tiếp tục tiến lên các cấp độ cao hơn là xu hướng tất yếu. Điểm nghẽn hiện nay chủ yếu nằm ở sản lượng và chất lượng đầu ra, song quá trình tích lũy kinh nghiệm đang tạo nền tảng để cải thiện dần theo thời gian.
Không chỉ SMIC, Hua Hong Semiconductor, trước đây tập trung vào các tiến trình trưởng thành, cũng tham gia vào làn sóng nâng cấp công nghệ theo yêu cầu của chính quyền trung ương và địa phương. Huawei được cho là đã cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho Hua Hong trong quá trình này, phản ánh sự phối hợp ngày càng chặt chẽ giữa các mắt xích trong chuỗi giá trị bán dẫn nội địa.
Từ sản xuất đến ứng dụng
Động lực phía sau cuộc đua nâng cấp chip là nhu cầu xây dựng hệ sinh thái tính toán AI đủ sức cạnh tranh. Huawei dự kiến ra mắt nhiều chipset Ascend trong năm 2026, bao gồm Ascend 950 PR và Ascend 950DT, cùng các giải pháp tính toán cho hạ tầng AI.
Năm 2024, Huawei chiếm khoảng 23% thị phần chip AI tính toán tại Trung Quốc, đứng sau Nvidia với 66%, theo Bernstein Research. AMD nắm 5%, trong khi MetaX và Moore Threads mỗi bên khoảng 1%.
Chính quyền trung ương và địa phương được cho là đóng vai trò quan trọng trong phân bổ công suất sản xuất chip tiên tiến, xác định doanh nghiệp nào được tiếp cận bao nhiêu năng lực. Huawei vẫn là đơn vị nhận được hỗ trợ lớn nhất, tiếp theo là Cambricon Technologies, T-head của Alibaba, Sugon Information cùng các nhà phát triển AI nội địa khác.
Theo giới phân tích, khả năng tiếp cận sản xuất chip tiên tiến trong nước sẽ quyết định triển vọng dài hạn của các doanh nghiệp AI Trung Quốc, nhất là khi họ gặp hạn chế trong hợp tác với các nhà gia công nước ngoài. Trước đây, nhiều công ty mặc định lựa chọn TSMC hoặc Samsung làm đối tác sản xuất. Nay, việc chuyển hướng sang đối tác nội địa không chỉ là giải pháp tình thế mà còn là chiến lược dài hạn.
Sự dịch chuyển này mở ra cơ hội đáng kể cho các nhà gia công Trung Quốc. SMIC đã vươn lên vị trí nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn thứ ba thế giới, sau TSMC và Samsung. Hua Hong cũng thu hẹp khoảng cách về giá trị thị trường với GlobalFoundries và UMC. Dù khó có thể ngay lập tức đáp ứng toàn bộ nhu cầu nội địa về chip logic tiên tiến, đà mở rộng hiện nay cho thấy dư địa tăng trưởng còn lớn.
Ở phía các nhà phát triển chip, Cambricon ghi nhận tăng trưởng doanh thu mạnh từ cuối năm 2024 và đạt lợi nhuận ròng thường niên đầu tiên trong năm qua, cột mốc quan trọng trong quá trình thương mại hóa. Hygon Information Technology nổi lên như lựa chọn thay thế nội địa cho dòng A100 của Nvidia, với doanh thu chip AI đạt 2,74 tỷ nhân dân tệ trong 9 tháng đầu năm 2025, tăng 45% so với cùng kỳ.
Báo cáo của Donghai Securities cho biết CPU nội địa chiếm hơn 60% giá trị mua sắm trong chương trình Xinchuang, với Huawei và Hygon dẫn đầu nhóm nhà cung cấp. Điều này cho thấy mức độ chấp nhận ngày càng cao của sản phẩm nội địa trong các dự án công nghệ thông tin chiến lược.
Dù vẫn đối mặt hạn chế tiếp cận thiết bị then chốt như máy EUV và quang khắc immersion tiên tiến, Trung Quốc đang gia tăng đầu tư phát triển thiết bị nội địa và tận dụng các xu hướng mới như đóng gói tiên tiến. Theo chuyên gia Mark Li của Bernstein Research, ngành thiết bị bán dẫn trong nước đã đạt tiến triển đáng kể sau nhiều năm tích lũy, ngoại trừ mảng EUV. Ông cho rằng, cả ngành thiết bị lẫn sản xuất chip logic vẫn còn không gian tăng trưởng.
Quá trình mở rộng công suất và nâng cấp công nghệ đang tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực. Nỗ lực xây dựng năng lực sản xuất trong nước không chỉ củng cố chuỗi cung ứng nội địa mà còn có thể mang lại cơ hội cho các nhà cung cấp thiết bị nước ngoài tuân thủ quy định xuất khẩu.
Dù thách thức vẫn hiện hữu và tốc độ tăng trưởng có thể không diễn ra trong “một bước lên trời”, những bước tiến gần đây cho thấy, ngành bán dẫn Trung Quốc đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với nền tảng công nghệ ngày càng hoàn thiện và hệ sinh thái AI nội địa dần định hình rõ nét.