Bộ Công Thương mới ban hành Quyết định 103/QĐ-BCT về thành lập Ban Chỉ đạo phát triển văn hóa công vụ ngành Công Thương. Đáng chú ý, Ban Chỉ đạo có nhiệm vụ lồng ghép nội dung văn hóa công vụ trong cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng Chính phủ số, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Xung quanh nội dung này, phóng viên Báo Công Thương có cuộc trao đổi với ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI).
Cộng đồng doanh nghiệp hoan nghênh động thái của Bộ Công Thương
- Thưa ông, việc Bộ Công Thương thành lập Ban Chỉ đạo phát triển văn hóa công vụ ngành Công Thương có ý nghĩa như thế nào đối với cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh cũng như nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp?
Ông Hoàng Quang Phòng: Tôi cho rằng, việc Bộ Công Thương thành lập Ban Chỉ đạo phát triển văn hóa công vụ ngành Công Thương là động thái rất tích cực. Câu chuyện văn hóa công vụ, văn hóa công sở đã được nói đến nhiều. Tuy nhiên, khi được cụ thể hóa thành một cơ chế chỉ đạo, có phân công trách nhiệm rõ hơn, thì ý nghĩa sẽ khác. Điều này cho thấy Bộ Công Thương đang muốn thúc đẩy mạnh hơn việc nâng cao chất lượng thực thi công vụ trong toàn ngành.
Từ góc độ doanh nghiệp, chúng tôi hoan nghênh động thái này. Bởi ngành Công Thương là ngành quản lý rất nhiều lĩnh vực có liên quan trực tiếp đến doanh nghiệp, từ sản xuất, xuất nhập khẩu, thị trường, điều kiện kinh doanh đến các vấn đề liên quan đến lưu thông hàng hóa, thương mại, năng lượng, công nghiệp…
Trước đây, chúng ta hay nói đến tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”, nên việc thành lập Ban Chỉ đạo phát triển văn hóa công vụ, nếu được triển khai thực chất, hiệu quả có thể góp phần khắc phục tình trạng này. Quan trọng là phải biến tinh thần chỉ đạo thành hành động cụ thể trong từng cơ quan, từng đơn vị và từng vị trí thực thi công vụ.
Văn hóa công vụ không chỉ là thái độ ứng xử trong công sở, mà còn là cách cơ quan quản lý nhà nước tiếp cận, hỗ trợ và phục vụ doanh nghiệp, người dân. Khi cán bộ, công chức thực hiện công vụ với tinh thần trách nhiệm, minh bạch, kịp thời, thì doanh nghiệp sẽ giảm được chi phí thời gian, giảm rủi ro trong quá trình sản xuất, kinh doanh.
- Doanh nghiệp kỳ vọng gì ở việc Bộ Công Thương phát triển văn hóa công vụ, thưa ông?
Ông Hoàng Quang Phòng: Điều cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng trước hết là giảm được những điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính không cần thiết; hạn chế những thủ tục gây phiền hà hoặc làm tăng chi phí tuân thủ của doanh nghiệp.
Trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp chịu áp lực rất lớn về thời gian, chi phí, đơn hàng, thị trường. Nếu thủ tục hành chính còn phức tạp, nếu quá trình xử lý hồ sơ còn chậm, hoặc cách thực thi chưa thống nhất giữa các cấp, thì doanh nghiệp sẽ gặp khó. Do đó, phát triển văn hóa công vụ cần gắn rất chặt với cải cách thủ tục hành chính. Tôi cho rằng, cơ chế này cần được thực hiện một cách rốt ráo và điều quan trọng là phải có chuyển biến trong thực tế, để doanh nghiệp cảm nhận được sự thay đổi khi làm việc với cơ quan quản lý nhà nước.
Doanh nghiệp mong muốn các thủ tục không cần thiết tiếp tục được rà soát, cắt giảm; những điểm nghẽn trong thực thi được nhận diện và xử lý kịp thời. Cùng với đó, cần hạn chế tối đa những rào cản không đáng có trong quá trình doanh nghiệp thực hiện các thủ tục liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Văn hóa công vụ phải được thể hiện bằng kết quả cụ thể. Đó là sự rõ ràng trong hướng dẫn, sự minh bạch trong quy trình, sự kịp thời trong xử lý công việc và tinh thần đồng hành với doanh nghiệp.
Chuyển từ tư duy quản lý sang hỗ trợ, kiến tạo
- Một trong những nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo là lồng ghép văn hóa công vụ trong cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng Chính phủ số. Theo ông, nội dung này sẽ mang lại lợi ích cụ thể như thế nào đối với doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao?
Ông Hoàng Quang Phòng: Trong bối cảnh hiện nay, chúng ta phải áp dụng các công cụ quản lý hiện đại. Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo là nhiệm vụ trọng tâm, trong đó có hoạt động quản lý nhà nước và thực hiện thủ tục hành chính.
Đối với doanh nghiệp, chuyển đổi số trong thủ tục hành chính có ý nghĩa rất lớn. Nếu làm tốt, doanh nghiệp sẽ giảm thời gian đi lại, giảm hồ sơ giấy tờ, giảm tiếp xúc trực tiếp không cần thiết, qua đó cũng giảm chi phí tuân thủ. Điều này đặc biệt quan trọng với doanh nghiệp nhỏ và vừa, những đơn vị không có nhiều nguồn lực để xử lý các thủ tục phức tạp.
Tuy nhiên, chuyển đổi số không chỉ là đưa thủ tục lên môi trường điện tử. Quan trọng hơn là quy trình phải được đơn giản hóa, dữ liệu phải được kết nối, việc xử lý phải minh bạch và có thể theo dõi được. Nếu vẫn giữ tư duy cũ, chỉ chuyển từ giấy sang môi trường số, thì hiệu quả sẽ chưa cao.
Tôi cho rằng, Ban Chỉ đạo cần quan tâm đến khâu thực thi. Không chỉ chỉ đạo ở cấp trên, mà cần có cơ chế kiểm tra, giám sát phù hợp ở cấp thực hiện. Đồng thời, cần có kênh để cộng đồng doanh nghiệp phản ánh kịp thời những điểm nghẽn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính.
Khi chuyển đổi số gắn với văn hóa công vụ, mục tiêu cuối cùng phải là phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn. Đây cũng là điều kiện cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, nhất là khi Việt Nam đang đặt ra yêu cầu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới.
- Trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính, việc phát triển văn hóa công vụ có ý nghĩa như thế nào đối với việc đưa chủ trương, chính sách vào thực tiễn?
Ông Hoàng Quang Phòng: Chuyển đổi số đã được xác định trong chương trình chuyển đổi số quốc gia, và không ngành nào đứng ngoài quá trình này. Đặc biệt, với những ngành có liên quan trực tiếp đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và hoạt động của doanh nghiệp, yêu cầu đổi mới càng rõ hơn.
Chúng ta đang hướng tới mục tiêu phát triển mạnh khu vực doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tham gia sản xuất, kinh doanh. Trong khi đó, nền kinh tế Việt Nam là nền kinh tế mở, hướng nhiều đến xuất khẩu, sản xuất, tiêu dùng và nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa, dịch vụ Việt Nam.
Vì vậy, việc đổi mới công tác quản lý nhà nước, thực hiện tốt văn hóa công vụ và cải cách thủ tục hành chính có ý nghĩa rất quan trọng. Chính sách đúng nhưng nếu khâu thực thi chưa tốt thì hiệu quả sẽ bị hạn chế. Ngược lại, khi đội ngũ thực thi công vụ làm việc với tinh thần hỗ trợ, phục vụ, các chủ trương, chính sách sẽ đi vào thực tiễn nhanh hơn, rõ hơn và hiệu quả hơn.
Tôi cho rằng, phát triển văn hóa công vụ cần hướng tới sự chuyển đổi từ tư duy quản lý sang tư duy hỗ trợ, phục vụ và kiến tạo phát triển. Đây là yêu cầu rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay.
Một điểm đáng ghi nhận là Ban Chỉ đạo phát triển văn hóa công vụ ngành Công Thương có sự tham gia trực tiếp của lãnh đạo Bộ. Việc Bộ trưởng làm Trưởng ban, các Thứ trưởng làm Phó Trưởng ban, điều đó cho thấy Bộ Công Thương coi đây là nhiệm vụ quan trọng, gắn với nhiệm vụ chuyên môn của toàn ngành.
Ngành Công Thương có phạm vi quản lý rộng, liên quan đến công nghiệp, thương mại, dịch vụ, xuất nhập khẩu và nhiều lĩnh vực tác động trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, thực hiện các cam kết quốc tế, nhất là các FTA thế hệ mới, yêu cầu quản lý nhanh hơn, đúng hơn, kịp thời hơn ngày càng đặt ra rõ rệt.
Do đó, việc lãnh đạo Bộ trực tiếp chỉ đạo phát triển văn hóa công vụ là cách tiếp cận tích cực, thể hiện quyết tâm từ cấp cao nhất. Vấn đề tiếp theo là phải triển khai đồng bộ, có kiểm tra, giám sát và có phản hồi từ doanh nghiệp, để văn hóa công vụ thực sự trở thành nền nếp trong hoạt động của toàn ngành.
- Xin cảm ơn ông!
Bộ Công Thương mới ban hành Quyết định 103/QĐ-BCT về thành lập Ban Chỉ đạo phát triển văn hóa công vụ ngành Công Thương. Một trong những nhiệm vụ chính của Ban Chỉ đạo là chỉ đạo việc lồng ghép nội dung văn hóa công vụ trong cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng Chính phủ số, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Đây được đánh giá là một trong những giải pháp tích cực trong cải cách thủ tục hành chính ngành Công Thương.