Việc Toyota Motor bất ngờ thay đổi giám đốc điều hành diễn ra trong thời điểm các hãng ô tô toàn cầu đang phải đối mặt với một môi trường ngành đầy biến động. Đặc biệt, nhà sản xuất Nhật Bản này được đánh giá là đang thích ứng tốt hơn phần lớn các đối thủ.
Hãng xe số một thế giới về doanh số cho biết, sẽ chấm dứt nhiệm kỳ CEO của ông Koji Sato sau 3 năm đảm nhiệm cương vị này, một khoảng thời gian tương đối ngắn đối với một CEO tại Toyota, đặc biệt khi ông là người được chính Chủ tịch Akio Toyoda lựa chọn. Người sẽ tiếp quản vị trí điều hành từ ngày 1/4 là Giám đốc Tài chính Kenta Kon, một cộng sự thân cận và từng là thư ký của ông Toyoda.
Ông Kenta Kon sẽ là CEO mới của Toyota từ tháng 4/2026. Ảnh: Japan Times
Giới phân tích bày tỏ sự bất ngờ trước quyết định này, nhất là khi Toyota đạt kết quả tương đối tích cực trong nhiệm kỳ của ông Sato, khi phải đối mặt với hàng loạt thách thức chung của ngành công nghiệp ô tô toàn cầu, bao gồm sự trỗi dậy của các nhà sản xuất Trung Quốc, quá trình chuyển đổi tốn kém sang xe điện, cũng như triển vọng thương mại ngày càng phức tạp xuất phát từ các chính sách thuế quan của Mỹ.
“Quyết định này không được dự báo trước, xét đến những thành công mà Toyota đạt được, và ba năm không phải là khoảng thời gian dài đối với một nhiệm kỳ CEO tại Toyota”, ông David Whiston, chuyên gia phân tích ngành ô tô của Morningstar, nhận định.
Ông Akio Toyoda, CEO tiền nhiệm của Toyota, giữ vị trí điều hành trong giai đoạn 2009 - 2023. Theo thông báo của công ty, ông Koji Sato sẽ chuyển sang giữ chức Phó Chủ tịch, đồng thời đảm nhiệm vai trò mới là Giám đốc Công nghiệp.
Ông Whiston cho rằng, thành công của Toyota phần lớn đến từ chiến lược điện hóa dựa trên công nghệ hybrid dẫn đầu thị trường, thay vì theo đuổi hoàn toàn xe thuần điện.
Việc lựa chọn một CEO xuất thân từ lĩnh vực tài chính cũng được đánh giá là đáng chú ý, bởi trong nhiều năm, ông Toyoda luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của phát triển sản phẩm và mục tiêu làm cho xe Toyota hấp dẫn hơn. Khi ông Sato tiếp quản vị trí CEO cách đây ba năm, ông Toyoda từng ca ngợi vị kỹ sư và cựu lãnh đạo Lexus này là một người đam mê xe cộ, có đủ uy tín để dẫn dắt Toyota mở rộng sang các lĩnh vực di chuyển mới.
Theo ông Jeffrey Liker, giáo sư danh dự ngành kỹ thuật công nghiệp và vận hành tại Đại học Michigan, đồng thời là tác giả nhiều cuốn sách nghiên cứu về Toyota, việc bổ nhiệm ông Kon có thể cho thấy công ty muốn tập trung mạnh hơn vào yếu tố tài chính, khi các áp lực từ thuế quan và làn sóng xe xuất khẩu từ Trung Quốc đang tác động trực tiếp đến một số thị trường quan trọng của Toyota.
Ông Jeffrey Liker cho rằng: Toyota đặt ra những tiêu chuẩn rất cao, không chỉ đối với các sản phẩm họ bán ra, mà còn đối với việc hoàn thành các mục tiêu tài chính.
Trước đó, Toyota từng hứng chịu nhiều chỉ trích khi các hãng xe toàn cầu khác đẩy mạnh đầu tư vào xe điện. Tuy nhiên, ban lãnh đạo hãng cho rằng chiến lược của mình đang được chứng minh là đúng, khi xe điện chạy pin chưa tạo được sức bật tại một số thị trường, đặc biệt là Mỹ, và nhiều hãng ô tô hiện đang thu hẹp hoặc điều chỉnh kế hoạch xe điện.
Toyota hiện vẫn là hãng xe có lợi nhuận cao nhất thế giới, song công ty cho biết căng thẳng thương mại thế giới sẽ khiến Toyota thiệt hại khoảng 9 tỷ USD trong năm tài chính kết thúc vào ngày 31/3.
Ông Kenta Kon là người gắn bó lâu năm với Toyota, trưởng thành từ các bộ phận kế toán và tài chính, và giữ chức Giám đốc Tài chính từ tháng 7. Ngoài mảng sản xuất ô tô cốt lõi, ông còn tham gia điều hành nhiều lĩnh vực kinh doanh khác của tập đoàn.
Ông Kenta Kon hiện là thành viên hội đồng quản trị của Woven by Toyota, đơn vị công nghệ tập trung vào phần mềm với nhiệm vụ tìm kiếm các nguồn doanh thu mới ngoài hoạt động bán xe. Đồng thời, ông cũng là giám đốc tại Toyota Fudosan, mảng bất động sản đang dẫn dắt thương vụ mua lại công ty sản xuất xe nâng Toyota Industries.