Giám đốc Quốc gia Tập đoàn SCG tại Việt Nam: Công nghiệp chuyển sang cuộc chơi giá trị cao

Sau 75 năm phát triển, ngành Công Thương Việt Nam đã từng bước trở thành một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế, đóng vai trò trung tâm trong tiến trình công nghiệp hóa, hội nhập và tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hiện nay, trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, chuyển đổi xanh trở thành xu hướng tất yếu và chuỗi cung ứng quốc tế tiếp tục tái cấu trúc, môi trường công nghiệp Việt Nam cũng đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mới với những yêu cầu cao hơn về hạ tầng, năng lượng, logistics, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Nhân dịp kỷ niệm 75 năm Ngày Truyền thống ngành Công Thương Việt Nam (14/5/1951 - 14/5/2026), từ góc nhìn doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực công nghiệp nền tảng, ông Kulachet Dharachandra - Giám đốc Quốc gia Tập đoàn SCG tại Việt Nam kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH Hóa dầu Long Sơn (LSP) đã chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương về những cơ hội, thách thức và kỳ vọng đối với giai đoạn phát triển mới của ngành Công Thương Việt Nam.

FDI không còn chỉ tìm lợi thế chi phí

- Qua thời gian làm việc, gắn bó và trực tiếp đầu tư tại Việt Nam, theo ông, đâu là thay đổi lớn nhất của môi trường công nghiệp trong những năm gần đây, đặc biệt trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ?

Ông Kulachet Dharachandra: Theo tôi, thay đổi lớn nhất là Việt Nam không còn chỉ cạnh tranh bằng sản lượng hay chi phí thấp. Hiện nay, nền kinh tế đang dịch chuyển theo hướng nâng cao năng lực, chất lượng và tạo ra giá trị gia tăng.

Trước đây, tăng trưởng thường được đo bằng quy mô sản xuất. Nhưng hiện nay, trọng tâm đã chuyển sang chất lượng của tăng trưởng tức là làm thế nào để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, nâng cao năng lực công nghiệp và tạo ra giá trị dài hạn cho nền kinh tế.

Bên cạnh đó, chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng trở nên biến động và khó lường do các yếu tố địa chính trị và những tác động từ bên ngoài. Điều này vừa tạo áp lực, vừa mở ra cơ hội. Đây là thời điểm phù hợp để Việt Nam định vị mình không chỉ là một trung tâm sản xuất, mà là một trung tâm công nghiệp có mức độ tích hợp cao hơn, giá trị gia tăng lớn hơn và hệ sinh thái bền vững hơn.

- Chuyển đổi xanh và các cam kết giảm phát thải đang tác động như thế nào đến chiến lược đầu tư, sản xuất của doanh nghiệp FDI?

Ông Kulachet Dharachandra: Biến đổi khí hậu là vấn đề hiện hữu và ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng trong năng lực cạnh tranh cũng như điều kiện tiếp cận thị trường. Với nhiều ngành, yêu cầu “xanh” không còn là lựa chọn, mà đã trở thành một phần tất yếu trong hoạt động kinh doanh toàn cầu.

Tại Việt Nam, mục tiêu Net Zero vào năm 2050 càng làm rõ định hướng này. Đối với doanh nghiệp, điều đó có nghĩa là chuyển đổi xanh cần được xem là một chiến lược dài hạn, dựa trên cải tiến liên tục và dữ liệu theo thời gian.

Bên cạnh đó, cả doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước cần nhìn nhận chuyển đổi xanh không chỉ là chi phí, mà là một khoản đầu tư dài hạn. Nhiều dự án tiết kiệm năng lượng có thể mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt trong thời gian ngắn, đồng thời nâng cao hiệu quả vận hành.

Tại LSP, chúng tôi đã tích hợp tư duy này vào vận hành thông qua các sáng kiến về tiết kiệm năng lượng, tối ưu quy trình và kinh tế tuần hoàn. Các khoản đầu tư chiến lược của chúng tôi cũng đi theo định hướng này. Chúng tôi tin rằng phát triển bền vững phải song hành với hiệu quả kinh doanh, đây sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh trong tương lai.

Hạ tầng đồng bộ sẽ quyết định sức cạnh tranh công nghiệp

- Từ góc nhìn doanh nghiệp, Việt Nam hiện cần cải thiện những gì về hạ tầng năng lượng, logistics và kết nối chuỗi cung ứng, thưa ông?

Ông Kulachet Dharachandra: Những biến động toàn cầu gần đây, từ đại dịch COVID-19 đến xung đột địa chính trị, đã cho thấy tầm quan trọng của hạ tầng đồng bộ và hiệu quả. Điều này không chỉ liên quan đến logistics, mà còn bao gồm an ninh năng lượng và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.

Để phát triển công nghiệp bền vững, Việt Nam cần xây dựng một hệ sinh thái kết nối tốt hơn và tự chủ hơn. Nguồn cung năng lượng ổn định, hệ thống logistics mạnh và sự liên kết chặt chẽ giữa các khâu trong chuỗi giá trị sẽ ngày càng quan trọng.

Từ kinh nghiệm thực tế, vị trí của LSP và khả năng kết nối hạ tầng giúp chúng tôi liên kết hiệu quả các hoạt động thượng nguồn và hạ nguồn, thuận lợi hơn khi tham gia vào cả chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế.

Tuy nhiên, vẫn còn dư địa cải thiện, đặc biệt là chi phí logistics. Trong một số trường hợp, chi phí vận chuyển từ miền Nam ra miền Bắc còn cao hơn xuất khẩu sang các quốc gia Đông Nam Á hoặc Trung Quốc. Đây là lĩnh vực mà sự hỗ trợ liên tục của Chính phủ, nâng cấp hạ tầng và nâng cao hiệu quả của hệ sinh thái có thể tạo ra khác biệt thực sự.

- Theo ông, Việt Nam cần chuẩn bị như thế nào về nguồn nhân lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp khu vực và toàn cầu?

Ông Kulachet Dharachandra: Nguồn nhân lực sẽ là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong giai đoạn phát triển công nghiệp tiếp theo của Việt Nam. Tại Công ty TNHH Hóa dầu Long Sơn, chúng tôi tin rằng con người không phải là chi phí, mà là tài sản quý giá.

Bên cạnh kiến thức chuyên môn, lực lượng lao động trong tương lai cần có tư duy giải quyết vấn đề, kỷ luật vận hành và khả năng thích ứng với công nghệ mới. Vì vậy, chúng tôi đặt mục tiêu xây dựng đội ngũ nhân lực công nghệ cao do người Việt làm chủ, đồng thời phát triển thế hệ chuyên gia hóa dầu tiếp theo có thể đóng góp cho ngành năng lượng và công nghiệp của Việt Nam trong nhiều năm tới.

Chúng tôi đang đầu tư mạnh cho nguồn nhân lực. Chỉ riêng trong năm 2025, chúng tôi đã triển khai hơn 58.000 giờ đào tạo cho nhân viên, với sự hỗ trợ của các hệ thống phát triển bài bản như Hệ thống Quản lý Học tập (Learning Management System), cùng các chương trình đào tạo chuyên môn và phát triển năng lực lãnh đạo. Chúng tôi tin rằng phát triển nhân tài không thể chỉ phụ thuộc vào hệ thống giáo dục, doanh nghiệp cũng có vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị nguồn nhân lực cho ngành và góp phần xây dựng lực lượng lao động tương lai của đất nước.

Khi nền tảng công nghiệp của Việt Nam tiếp tục phát triển, nhu cầu về lao động kỹ thuật và tay nghề sẽ tiếp tục tăng. Đây là lĩnh vực mà các cơ quan liên quan cần tiếp tục quan tâm sát sao để bảo đảm nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho các ngành công nghiệp trọng điểm.

Thu hút FDI không chỉ bằng ưu đãi đầu tư

- Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, đâu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh công nghiệp của Việt Nam và Việt Nam cần tập trung vào những yếu tố nào để tiếp tục thu hút dòng vốn FDI công nghệ cao và giá trị gia tăng lớn trong giai đoạn tới?

Ông Kulachet Dharachandra: Trong bối cảnh hiện nay, năng lực cạnh tranh công nghiệp không còn chỉ dựa vào chi phí, mà ngày càng phụ thuộc vào công nghệ, hiệu quả vận hành, khả năng tích hợp chuỗi cung ứng và một môi trường kinh doanh minh bạch, bền vững.

Ở cấp độ quốc gia, năng lực cạnh tranh không chỉ đến từ từng doanh nghiệp riêng lẻ, mà từ cách toàn bộ chuỗi giá trị cùng phát triển, từ thượng nguồn, trung nguồn đến hạ nguồn, cùng với logistics và các ngành phụ trợ. Một cụm công nghiệp liên kết chặt chẽ sẽ là yếu tố then chốt nếu Việt Nam muốn trở thành điểm đến đầu tư hấp dẫn trong khu vực Đông Nam Á và Châu Á.

Vì vậy, hỗ trợ chính sách cũng cần có cách tiếp cận tổng thể hơn, không chỉ tập trung vào từng ngành riêng lẻ hay kết quả ngắn hạn. Nếu một mắt xích quan trọng vẫn còn yếu, đặc biệt là các ngành nền tảng, thâm dụng vốn thì sẽ ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh chung của toàn bộ hệ sinh thái. Đầu tư đúng vào nền tảng hôm nay sẽ tạo ra tăng trưởng bền vững về dài hạn cho toàn bộ nền kinh tế.

Về thu hút đầu tư, tôi cho rằng Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mới trong thu hút đầu tư. Các nhà đầu tư chất lượng cao ngày nay không chỉ quan tâm đến quy mô hay chi phí, mà còn đặc biệt chú trọng đến công nghệ, phát triển bền vững, giá trị dài hạn và môi trường kinh doanh ổn định.

Để tiếp tục thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, Việt Nam cần tập trung vào chính sách minh bạch và ổn định, hạ tầng đồng bộ, hệ sinh thái công nghiệp đủ mạnh và nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây là những điều kiện quan trọng để đón nhận các dự án công nghệ cao và có giá trị gia tăng lớn.

Từ góc nhìn của LSP, một tổ hợp quy mô lớn, cho thấy Việt Nam hoàn toàn có khả năng tiếp nhận các dự án công nghiệp phức tạp, đẳng cấp quốc tế. Hiện nay, LSP có khoảng 1.000 nhân sự trình độ cao, hợp tác với hơn 300 nhà cung cấp trong nước (chiếm khoảng 80% số lượng nhà cung cấp) và phục vụ hơn 400 khách hàng thuộc nhiều ngành. Đối với chúng tôi, đầu tư chất lượng cao không chỉ là vốn, mà là tạo ra giá trị dài hạn và gắn kết sâu với nền kinh tế địa phương. Chúng tôi xem mình là đối tác lâu dài trong quá trình Việt Nam chuyển dịch sang nền kinh tế dựa nhiều hơn vào công nghệ và tạo ra giá trị cao hơn.

Thực tế cho thấy, cách tốt nhất để thu hút nhà đầu tư mới là từ chính trải nghiệm của các nhà đầu tư hiện hữu. Khi doanh nghiệp đang hoạt động tốt và có niềm tin vào Việt Nam, đó chính là thông điệp thuyết phục nhất đối với cộng đồng đầu tư quốc tế.

- Trong giai đoạn phát triển mới, ông nhìn nhận đâu là cơ hội lớn nhất của ngành Công Thương Việt Nam?

Ông Kulachet Dharachandra: Trong thời gian tới, Việt Nam có cơ hội lớn để vượt ra khỏi mô hình sản xuất chi phí thấp và trở thành trung tâm công nghiệp giá trị cao dựa trên đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững và hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Giai đoạn phát triển tiếp theo không chỉ là tăng trưởng về quy mô, mà là nâng cao chất lượng tăng trưởng. Điều đó đòi hỏi một hệ sinh thái công nghiệp vững vàng và liên kết chặt chẽ, nơi các ngành thượng nguồn, trung nguồn và hạ nguồn cùng phát triển và hỗ trợ lẫn nhau. Khi một mắt xích trong chuỗi mạnh lên, nó sẽ nâng đỡ các mắt xích còn lại.

Sự phát triển này không thể chỉ dựa vào doanh nghiệp FDI hoặc doanh nghiệp trong nước, mà cần sự hợp tác thực chất và dài hạn trong toàn bộ chuỗi giá trị, đặc biệt là đầu tư vào các ngành công nghiệp nền tảng - những ngành đòi hỏi vốn đầu tư lớn và cần thời gian để trưởng thành, nhưng lại đóng vai trò thiết yếu trong việc tạo nền cho tăng trưởng công nghiệp rộng hơn. Việc xây dựng đúng các nền tảng này ngay từ hôm nay sẽ quyết định mức độ cạnh tranh của hệ sinh thái công nghiệp Việt Nam trong tương lai.

Đối với LSP và SCG, đây không chỉ là cơ hội kinh doanh - mà còn là cam kết dài hạn. Chúng tôi đầu tư vào Việt Nam vì tin tưởng vào tương lai công nghiệp của đất nước. Và trong quá trình phát triển, chúng tôi mong muốn đồng hành cùng Việt Nam, mang đến công nghệ tiên tiến, phát triển nhân lực địa phương và củng cố hệ sinh thái nhà cung cấp.

- Xin cảm ơn ông!