NARIME làm chủ công nghệ thiết kế, chế tạo dây chuyền hàn thân vỏ ô tô

Tự chủ năng lực công nghệ lõi

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Văn Minh, Giám đốc Trung tâm Cơ khí nặng, Viện Nghiên cứu Cơ khí (Bộ Công Thương) cho biết, trong tiến trình phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam, việc làm chủ các dây chuyền công nghệ cốt lõi - đặc biệt là dây chuyền hàn thân vỏ, dây chuyền sơn, dây chuyền lắp ráp - đang trở thành yêu cầu mang tính sống còn, quyết định năng lực tự chủ, khả năng cạnh tranh và chiều sâu nội địa hóa của ngành.

Thực tiễn triển khai các dự án lớn trong những năm gần đây cho thấy, nếu không làm chủ được các khâu công nghệ này, chúng ta sẽ luôn ở thế bị động, phụ thuộc và chịu chi phí đầu tư rất lớn. “Xuất phát từ nhận thức đó, Trung tâm Cơ khí nặng - NARIME đã kiên trì theo đuổi con đường làm chủ thiết kế, chế tạo và tích hợp các dây chuyền hàn thân vỏ ô tô, từng bước tham gia vào vai trò tổng thầu EPC cho các dự án trong nước” - ông Nguyễn Văn Minh cho hay.

Theo ông Nguyễn Văn Minh, Trung tâm Cơ khí nặng đã đạt được nhiều thành tựu trong thời gian qua, đặc biệt trong lĩnh vực thiết kế, chế tạo và tích hợp dây chuyền hàn thân vỏ ô tô. Trên cơ sở đó rút ra những kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình triển khai các hợp đồng EPC cho dây chuyền hàn và từng bước tiếp cận EPC dây chuyền sơn…

Trung tâm đặc biệt chú trọng xây dựng và làm chủ năng lực công nghệ lõi. Ngay từ năm 2012, Trung tâm đã bắt đầu lộ trình làm chủ công nghệ dây chuyền hàn thân vỏ, xuất phát từ thiết kế và chế tạo đồ gá hàn (JIG). Đội ngũ ban đầu chỉ gồm khoảng 12 kỹ sư, được đào tạo trực tiếp bởi các chuyên gia Nhật Bản và Hàn Quốc. Đến nay, đội ngũ kỹ sư đã phát triển lên hơn 70 người, có khả năng thiết kế đồ gá hàn chính xác theo tiêu chuẩn của nhiều hãng xe lớn, tích hợp robot công nghiệp, súng hàn, hệ thống điều khiển và tự động hóa, cũng như xây dựng các dây chuyền hàn thân vỏ tự động hoàn chỉnh.

Năng lực đó được thể hiện rõ nét thông qua các dự án thực tế mà Trung tâm đã triển khai. Dự án đầu tiên Trung tâm thực hiện cho VinFast là dây chuyền hàn khung vỏ xe buýt điện 10,5 mét vào năm 2019. Trên nền tảng thành công này, Trung tâm tiếp tục đảm nhận thiết kế, chế tạo và cung cấp dây chuyền hàn cho nhiều dòng xe điện như VF e34, VF8, VF9, VF5, VF6, VF7, VF3, LIMO7; các dòng xe buýt điện 6 mét, 8,6 mét, 10,5 mét và 12 mét; cùng với các dự án mới như Minivan và VF7.1.

Góp sức xây dựng ngành công nghiệp ô tô

Chia sẻ hai dự án tiêu biểu, mang tính dấu ấn trong năm 2025 của Trung tâm Cơ khí nặng, ông Nguyễn Văn Minh nêu, dự án thứ nhất là dây chuyền hàn VF3 tại Hà Tĩnh. Đây là dây chuyền hàn đồng bộ lần đầu tiên do một nhà thầu Việt Nam thực hiện trọn vẹn, từ thiết kế, chế tạo, lắp đặt đến vận hành. Đặc biệt, thời gian từ khi ký hợp đồng đến khi hàn ra sản phẩm chỉ trong vòng 5 tháng - một kỷ lục về tiến độ, thể hiện rõ năng lực làm chủ công nghệ và tổ chức triển khai dự án.

Dự án thứ hai là dây chuyền hàn dòng xe LIMO7 - dự án có mức độ tự động hóa rất cao, được tích hợp trên nền dây chuyền do nhà thầu nước ngoài FFT thực hiện trước đây nhưng không bàn giao hồ sơ kỹ thuật. Trong điều kiện đó, đội ngũ kỹ sư Trung tâm đã chủ động khảo sát, nghiên cứu, bóc tách hệ thống và tích hợp thành công toàn bộ dây chuyền, đưa vào vận hành ổn định.

Từ thực tiễn triển khai các dự án trên, Trung tâm Cơ khí nặng đã rút ra một số kinh nghiệm quan trọng trong việc thực hiện các hợp đồng EPC cho dây chuyền hàn cũng như dây chuyền sơn. Theo đó, để làm chủ EPC dây chuyền hàn, bắt buộc phải làm chủ đồ gá, công nghệ hàn, robot và tự động hóa - những lĩnh vực có độ phức tạp cao.

“Ở giai đoạn đầu, việc hợp tác với các đối tác có kinh nghiệm là cần thiết, tuy nhiên, song song với đó phải cử đội ngũ kỹ sư có năng lực tham gia trực tiếp vào dự án để học hỏi, tích lũy kinh nghiệm và từng bước làm chủ công nghệ” - ông Minh nói.

Việc làm chủ thiết kế đồ gá, robot và tự động hóa giúp Trung tâm giảm giá thành sản phẩm, chủ động khi thay đổi dữ liệu thân xe, rút ngắn thời gian hiệu chỉnh tại hiện trường và đảm bảo độ ổn định hình học trong sản xuất hàng loạt. Các trạm hàn, đồ gá, kết cấu và băng chuyền được thiết kế theo tư duy module, cho phép dễ dàng mở rộng cho các mẫu xe khác, giảm chi phí thay đổi và phù hợp với đặc thù EPC trong ngành ô tô.

Trên nền tảng thành công của dây chuyền hàn, là tiền đề để Trung tâm Cơ khí nặng hướng tới từng bước tham gia các gói EPC cho dây chuyền sơn, với trọng tâm là đào tạo nguồn nhân lực làm chủ công nghệ và khả năng tích hợp hệ thống, tìm kiếm và hợp tác với các đối tác phù hợp, phối hợp đầu tư hạ tầng, thiết bị… Đây là bước đi cần thiết để Trung tâm từng bước hoàn thiện năng lực EPC tổng thể cho nhà máy ô tô.

“Trung tâm Cơ khí nặng đã làm chủ công nghệ thiết kế, chế tạo và tích hợp dây chuyền hàn thân vỏ ô tô; có đủ năng lực thực tiễn để triển khai các hợp đồng EPC cho dây chuyền hàn và hướng tới từng bước tiếp cận EPC dây chuyền sơn” - Giám đốc Trung tâm Cơ khí nặng khẳng định.

Quan trọng hơn, từ những kết quả trên cho thấy, các đơn vị nghiên cứu - chế tạo trong nước hoàn toàn có thể đảm nhận vai trò tổng thầu EPC các dự án có hàm lượng khoa học và công nghệ cao, nếu được giao nhiệm vụ và tạo điều kiện phù hợp. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, giảm phụ thuộc vào nhà thầu nước ngoài và góp phần xây dựng ngành công nghiệp ô tô Việt Nam tự chủ và bền vững.

Từ một đơn vị nghiên cứu cơ khí truyền thống, NARIME đã vươn lên thành đối tác công nghệ quan trọng trong chuỗi cung ứng ô tô điện. Những thành công hợp tác với VinFast không chỉ là dấu ấn riêng của Viện Nghiên cứu Cơ khí, mà còn thể hiện bước trưởng thành của công nghiệp hỗ trợ trong nước.