Cuộc ‘sàng lọc’ lực lượng đầu tàu
Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam là chương trình xúc tiến thương mại cấp quốc gia do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2003, giao Bộ Công Thương là cơ quan đầu mối triển khai. Sau hơn hai thập kỷ, chương trình không chỉ dừng lại ở vai trò quảng bá hình ảnh, mà đã từng bước trở thành một “hệ quy chiếu” quan trọng để doanh nghiệp tự đánh giá và nâng cấp năng lực.
Ba giá trị cốt lõi của chương trình gồm Chất lượng – Đổi mới sáng tạo – Năng lực tiên phong không đơn thuần là tiêu chí xét chọn, mà phản ánh những chuẩn mực phát triển mà doanh nghiệp Việt buộc phải hướng tới nếu muốn cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa.
Năm 2026, kỳ xét chọn lần thứ 10 đánh dấu một bước chuyển quan trọng. Theo Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương tính đến hết ngày 31/3/2026, đã có hơn 1.000 doanh nghiệp đăng ký tham gia, con số cao nhất từ trước tới nay.
Vinhomes và VinFast (Vingroup) được vinh danh là Thương hiệu – Sản phẩm quốc gia Việt Nam trong lĩnh vực phát triển bất động sản và sản xuất ô tô - xe máy điện (Ảnh minh hoạ)
Đây không chỉ là sự gia tăng về số lượng, mà còn phản ánh một xu hướng đáng chú ý: doanh nghiệp Việt đang chuyển từ “tiếp cận danh hiệu” sang “tiếp cận chuẩn mực”.
Ngay từ giai đoạn phát động, kỳ xét chọn năm 2026 đã cho thấy sự đổi mới trong cách tiếp cận. Cục Xúc tiến thương mại đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và hiệp hội để triển khai truyền thông rộng khắp, đồng thời hướng dẫn doanh nghiệp tham gia một cách bài bản.
Việc kết hợp đa dạng các hình thức tuyên truyền giúp doanh nghiệp tiếp cận thông tin minh bạch, rõ ràng hơn về tiêu chí và quy trình. Hiệu ứng lan tỏa vì vậy rất rõ rệt. Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực tư nhân, đã chủ động đăng ký tham gia, xem đây là một bước trong chiến lược nâng cấp thương hiệu và năng lực cạnh tranh.
Theo đại diện Cục Xúc tiến thương mại, sự quan tâm mạnh mẽ của doanh nghiệp cho thấy nhận thức về vai trò của thương hiệu đã có bước chuyển căn bản.
“Thương hiệu không còn là phần ‘hậu kỳ’ của sản xuất, mà trở thành tài sản chiến lược, gắn trực tiếp với năng lực cạnh tranh và vị thế doanh nghiệp trên thị trường", đại diện Cục Xúc tiến thương mại nhấn mạnh.
Kỳ xét chọn lần thứ 10 được triển khai theo Quyết định số 03/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, cùng với hệ thống tiêu chí mới tại Thông tư số 18/2026/TT-BCT. Các quy định này được đánh giá là đã tạo ra bước cải cách quan trọng, vừa đơn giản hóa thủ tục, vừa nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý.
Đáng chú ý, hệ thống tiêu chí tiếp tục được hoàn thiện theo hướng tiệm cận chuẩn mực quốc tế, đặc biệt nhấn mạnh các yếu tố chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.
Trong đó, hai trụ cột “xanh hóa” và “số hóa” trở thành điều kiện gần như bắt buộc. Doanh nghiệp không chỉ được đánh giá ở chất lượng sản phẩm, mà còn ở khả năng ứng dụng công nghệ, quản trị hiện đại và trách nhiệm môi trường.
Động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
Theo đại diện Cục Xúc tiến thương mại: “Việc nâng cao tiêu chí không nhằm thu hẹp cơ hội, mà nhằm tạo ra áp lực tích cực để doanh nghiệp tự nâng cấp. Đây chính là cơ chế cạnh tranh lành mạnh giúp nâng tầm toàn bộ cộng đồng doanh nghiệp.”
Ở góc độ này, Thương hiệu quốc gia không phải là “cuộc thi”, mà là một quá trình sàng lọc và chuẩn hóa. Qua 9 kỳ xét chọn, chương trình đã chứng minh vai trò không chỉ trong quảng bá, mà còn trực tiếp nâng cao năng lực nội sinh của doanh nghiệp.
Ông Trần Đình Tài, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Hoa Sen nhấn mạnh, việc liên tiếp 7 lần đạt chứng nhận thương hiệu quốc gia qua nhiều kỳ xét chọn là minh chứng cho sự nỗ lực không ngừng của Tôn Hoa Sen dựa trên các giá trị cốt lõi: Chất lượng – Đổi mới – Tiên phong. Danh hiệu Thương hiệu quốc gia không chỉ là sự ghi nhận mà còn là “tấm hộ chiếu uy tín” khi doanh nghiệp tiếp cận thị trường quốc tế.
Ngày 4/11/2024, Bộ Công Thương đã công bố và trao danh hiệu Thương hiệu quốc gia năm 2024 cho 359 sản phẩm của 190 doanh nghiệp có sản phẩm tham gia chương trình đáp ứng hệ thống các tiêu chí của chương trình (Ảnh minh hoạ)
Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp sau khi đạt danh hiệu đã cải thiện rõ rệt hệ thống quản trị, nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường và gia tăng doanh thu. Quan trọng hơn, chương trình đã góp phần thay đổi tư duy phát triển: Từ ngắn hạn sang dài hạn, từ cạnh tranh giá sang cạnh tranh giá trị, từ “làm sản phẩm” sang “xây dựng thương hiệu”.
Theo đánh giá của Bộ Công Thương, các doanh nghiệp đạt Thương hiệu quốc gia hiện đóng góp tỷ trọng lớn vào kim ngạch xuất khẩu và giá trị thương hiệu Việt Nam. Các doanh nghiệp đạt Thương hiệu quốc gia hiện đóng góp tới khoảng 89% tổng giá trị của Top 100 thương hiệu mạnh nhất Việt Nam với vai trò nổi bật của một số doanh nghiệp như Vietcombank, Vingroup, Vinamilk, Hoà Phát...
Điều này cho thấy, khi nội lực được chuẩn hóa theo các tiêu chí của chương trình, doanh nghiệp không chỉ nâng cao khả năng cạnh tranh, mà còn tạo ra giá trị lan tỏa cho nền kinh tế.
Trong bối cảnh mới, thương hiệu không còn là câu chuyện riêng của doanh nghiệp, mà trở thành một phần của sức mạnh quốc gia. Khi ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt Nam xây dựng được thương hiệu mạnh, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và chinh phục thị trường khó tính, hình ảnh Việt Nam cũng được định vị lại, không chỉ là nơi sản xuất, mà là quốc gia của giá trị và niềm tin.
Theo đại diện Cục Xúc tiến thương mại, phát triển Thương hiệu quốc gia không chỉ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, mà còn góp phần nâng cao uy tín quốc gia, tạo lợi thế cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Sau 9 kỳ xét chọn kể từ năm 2008, ngày 4/11/2024, Bộ Công Thương đã công bố và trao danh hiệu Thương hiệu Quốc gia năm 2024 cho 359 sản phẩm của 190 doanh nghiệp có sản phẩm đáp ứng hệ thống các tiêu chí của chương trình.
Đây đều là những doanh nghiệp có kết quả kinh doanh ấn tượng với tổng doanh thu năm 2023 đạt 2,4 triệu tỷ đồng, tổng nộp ngân sách nhà nước khoảng 150 nghìn tỷ đồng, bảo đảm công ăn, việc làm cho trên 600 nghìn lao động và người dân, tích cực tham gia vào các hoạt động an sinh xã hội, góp phần thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Quyết định công nhận danh sách sản phẩm đạt Thương hiệu Quốc gia có hiệu lực trong thời gian 02 năm kể từ ngày ký.